Από τους «δασκάλους» τεχνητής νοημοσύνης έως το cyborg: Πώς μπορεί να μοιάζει ο κόσμος το 2050

Αν κάποιος το 2000 προσπαθούσε να περιγράψει τον σημερινό κόσμο, δύσκολα θα μπορούσε να προβλέψει την κυριαρχία των smartphones, των social media και της τεχνητής νοημοσύνης. Κι όμως, μέσα σε μόλις 25 χρόνια, η τεχνολογία άλλαξε ριζικά την καθημερινότητα δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι ακόμη πιο φιλόδοξο: πώς θα είναι η ζωή μας το 2050;

Σύμφωνα με αναλύσεις και συνεντεύξεις ειδικών που φιλοξενούνται στο BBC, το μέλλον δεν θα αφορά απλώς πιο «έξυπνες» συσκευές, αλλά μια βαθιά μεταμόρφωση της σχέσης μας με την τεχνολογία. Η νανοτεχνολογία και η κυβερνητική (cybernetics) αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μέσα στις επόμενες δεκαετίες, εμφυτεύματα θα παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την υγεία μας, θα ανιχνεύουν ασθένειες πριν εμφανιστούν συμπτώματα και θα χορηγούν φάρμακα με ακρίβεια κυττάρου. Δεν πρόκειται για σενάρια επιστημονικής φαντασίας, αλλά για προεκτάσεις τεχνολογιών που ήδη δοκιμάζονται σε εργαστήρια. Ορισμένοι ερευνητές, όπως ειδικοί στον τομέα της κυβερνητικής, προβλέπουν ότι ο εγκέφαλος θα μπορεί να επικοινωνεί απευθείας με μηχανές, επιτρέποντας σε ανθρώπους με αναπηρίες να ανακτούν λειτουργίες ή ακόμη και να «επεκτείνουν» τις αισθήσεις τους.

LIFE NOW

«AI slop»: Το YouTube έχει κατακλυστεί από βίντεο που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με μελέτη

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδέες για το μέλλον είναι τα λεγόμενα «ψηφιακά δίδυμα». Πρόκειται για ψηφιακά μοντέλα του ανθρώπινου σώματος, τα οποία θα βασίζονται σε γενετικά και βιομετρικά δεδομένα. Μέσα από αυτά, οι γιατροί θα μπορούν να προβλέπουν πώς θα αντιδράσει ο οργανισμός σε μια θεραπεία, μειώνοντας τις παρενέργειες και αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα της ιατρικής φροντίδας.

Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αλλάξει ριζικά και την εκπαίδευση. Σύμφωνα με φουτουριστές που μίλησαν στο BBC, τα παιδιά του 2050 ίσως να μην μαθαίνουν μέσα από παραδοσιακά βιβλία, αλλά μέσω εμβυθιστικών ψηφιακών περιβαλλόντων. Οι «δάσκαλοι» τεχνητής νοημοσύνης θα προσαρμόζουν το μάθημα στις ανάγκες κάθε μαθητή, λαμβάνοντας υπόψη τον ρυθμό μάθησης, τα ενδιαφέροντα και τις γνωστικές του ικανότητες.

Στον τομέα των μεταφορών, τα αυτόνομα οχήματα θεωρείται ότι θα μειώσουν δραστικά τα τροχαία δυστυχήματα και την κυκλοφοριακή συμφόρηση. Παράλληλα, ο διαστημικός τομέας αναμένεται να γνωρίσει νέα άνθηση, με μόνιμες βάσεις στη Σελήνη και βιομηχανικές δραστηριότητες σε συνθήκες μικροβαρύτητας.

Παρά την αισιοδοξία, δεν λείπουν και οι ανησυχίες. Η αυξανόμενη εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη και η στενή σύνδεση ανθρώπου–μηχανής εγείρουν ηθικά και κοινωνικά ερωτήματα. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν πολλοί ειδικοί, η τεχνολογία από μόνη της δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή — όλα εξαρτώνται από το πώς θα τη χρησιμοποιήσουμε. Το 2050 μπορεί να μοιάζει μακρινό, αλλά οι βάσεις του κόσμου εκείνης της εποχής χτίζονται ήδη σήμερα. Και ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα να μην είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά η ικανότητά μας να τη χρησιμοποιήσουμε με σοφία.