Το 2023, ο Βιμ Βέντερς χάρισε στην μεγάλη οθόνη το Perfect Days, μια ωδή στον μινιμαλισμό και την εύρεση της ομορφιάς στα απλά πράγματα της ζωής. Αν και η αρχική ιδέα ήταν ένα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ, ο Γερμανός σκηνοθέτης, που πρόσφατα βρέθηκε και στο επίκεντρο της επικαιρότητας, γοητεύτηκε από την κουλτούρα της Ιαπωνίας και την έννοια της προσφοράς στο κοινό καλό, αποφασίζοντας τελικά να δημιουργήσει μια μεγάλου μήκους ταινία.
Το Perfect Days, που βρέθηκε υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας, δεν έχει έντονη πλοκή και ανατροπές. Αντιθέτως. Είναι περισσότερο μια στοχαστική ταινία που εστιάζει στα απλά πράγματα της ζωής, όπως ένα τραγούδι ή το φως του ήλιου που διαπερνά τα φύλλα, μεταφέροντας το μήνυμα πως το «εδώ και τώρα» είναι αυτό που έχει σημασία.
«Γυρίσαμε αυτή την ταινία σε έναν κόσμο όπου όλοι θέλουν περισσότερα από όσα έχουν», είχε δηλώσει στο Cinema Express ο Βιμ Βέντερς. «Σε μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι διαρκώς επιθυμούν περισσότερα, ο πρωταγωνιστής του Perfect Days επιλέγει να ζήσει μια πιο απλή ζωή».
Το πολύ ωραίο με το Perfect Days, όμως, είναι πως για τον καθένα έχει μια διαφορετική ερμηνεία. Και αυτό είναι αλήθεια. Όπως χαρακτηριστικά γράφει το Far Out Magazine, πολλές από τις αναλύσεις που γράφτηκαν στην Αμερική για την ταινία, αναφέρουν πως πρόκειται για μια ιστορία 'παρηγορητικής αυταπάτης', που καταγράφει έναν άνθρωπο ο οποίος σπαταλά τις μέρες του και κρατιέται από μια κλωστή. Οι New York Times όρισαν τη λέξη 'cope' ως «την πράξη του να πιστεύεις αυτό που σε κάνει να νιώθεις καλύτερα».
Για πολλούς Αμερικανούς, ο πρωταγωνιστής του Perfect Days αποτελεί το τέλειο παράδειγμα ενός ανθρώπου που έχει εξαπατηθεί από τον δικό του μηχανισμό αυτοπαρηγοριάς. Και τα δάκρυα σε μια συγκεκριμένη σκηνή θεωρούνται απόδειξη του πόσο εύκολα μπορεί να καταρρεύσει αυτή η ψευδαίσθηση όταν βρεθεί αντιμέτωπη με την παραμικρή πίεση της πραγματικότητας.
Από την άλλη, τα βρετανικά μέσα ερμήνευσαν διαφορετικά το Perfect Days. Όπως συνεχίζει ο δημοσιογράφος του Far Out Magazine, το νόημα που αποδόθηκε έχει να κάνει με την πληρότητα στη ζωή και τη δουλειά που έχει βρει ένας άνθρωπος. Τη σκηνή που δακρύζει δε, οι Βρετανοί την ερμήνευσαν ως μια υπενθύμιση ότι ακόμα και η συνειδητή επιλογή της εσωτερικής ευτυχίας έχει το τίμημά της.
Στην Ιαπωνία τώρα, την πατρίδα του πρωταγωνιστή, το Perfect Days εκλήφθηκε ως ένας στοχασμός πάνω σε διάφορες πολιτισμικές παραδόσεις. Μία από αυτές είναι το Ikigai, μια ιαπωνική φιλοσοφία που μεταφράζεται ως «λόγος ύπαρξης». Σύμφωνα με αυτήν, υπάρχουν τέσσερις βασικοί πυλώνες: το αληθινό σου πάθος, οι ιδιαίτερες δεξιότητές σου, η συνεισφορά σου στην κοινωνία και το επάγγελμά σου.
Στον σύγχρονο καπιταλισμό, πολλοί από αυτούς τους πυλώνες είναι θολοί, κατακερματισμένοι, απρόσιτοι ή έχουν υποβαθμιστεί σε απλές λειτουργίες. Ωστόσο, ο Χιραγιάμα φαίνεται να έχει βρει τον δικό του λόγο ύπαρξης μέσα από την καθημερινή επανάληψη και τη σιωπηλή αξιοπρέπεια. Ίσως να μην αντιμετωπίζεται ως ήρωας γι' αυτό -όπως συμβαίνει σε ορισμένες νοτιοαμερικανικές αναγνώσεις της ταινίας- αλλά θεωρείται ένα πειστικό σύμβολο νοήματος και ευτυχίας που γεννιέται μέσα από την τελετουργία της καθημερινότητας.
Αυτή η οπτική συνδέεται και με μια δεύτερη ιαπωνική παράδοση που εξερευνά η ταινία: το Wabi-sabi. Πρόκειται για μια παραδοσιακή ιαπωνική αισθητική φιλοσοφία που βρίσκει ομορφιά στην ατέλεια, την παροδικότητα και το ανολοκλήρωτο. Και αυτή χωρίζεται σε επιμέρους στοιχεία. Το Wabi αναφέρεται «στην ταπεινότητα και τη ζωή σε αρμονία με τη φύση. Πρόκειται για την ανακάλυψη μιας ήσυχης, λιτής ομορφιάς σε χειροποίητα ή ασύμμετρα αντικείμενα». Το Sabi, από την άλλη, είναι «η ομορφιά που έρχεται με την ηλικία, τη φθορά και το πέρασμα του χρόνου».
Οι διαφορετικές αναγνώσεις είναι και η γοητεία αυτής της ταινίας. Το Perfect Days θα το βρεις στο Cinobo.