WELL BEING ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

«Σύνδρομο του Απατεώνα»: Τι είναι και γιατί σε κάνει καλύτερο στη δουλειά σου


The Jennettes

14 Νοεμβρίου 2021

«Σύνδρομο του Απατεώνα»: Τι είναι και γιατί σε κάνει καλύτερο στη δουλειά σου
Αυτό που σας συμβαίνει, έχει όνομα και περιγράφεται επιστημονικά ως το «Σύνδρομο του Απατεώνα». Είναι πολύ πιθανό να έχετε ξαναδιαβάσει τον όρο αλλά αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε, είναι ότι εάν το έχετε, μπορεί να γίνετε πολύ καλοί στη δουλειά σας. Εάν ξαφνιαστήκατε, έχουμε και γι' αυτό εξήγηση. 

Παρόλο που είστε επιτυχημένοι, αμφιβάλλετε για τις γνώσεις και τις δεξιότητες σας. 

Αυτό που σας συμβαίνει, έχει όνομα και περιγράφεται επιστημονικά ως το «Σύνδρομο του Απατεώνα», όταν διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1978 από δύο ψυχολόγους, αναλύοντας την εργασιακή συμπεριφορά δύο γυναικών. Είναι πολύ πιθανό να έχετε ξαναδιαβάσει τον όρο αλλά αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε, είναι ότι εάν το έχετε, μπορεί να γίνετε πολύ καλοί στη δουλειά σας. Εάν ξαφνιαστήκατε, έχουμε και γι' αυτό εξήγηση. 

Το συγκεκριμένο σύνδρομο τα τελευταία χρόνια εκδηλώνεται σε όλο και περισσότερους ανθρώπους και πρόκειται για μια σύνθετη ψυχολογική κατάσταση που αναδύεται μέσα από ένα σύνολο συναισθημάτων και συμπεριφορών. Το άτομο που πάσχει από το σύνδρομο, νιώθει ότι βρέθηκε σε μια επαγγελματική θέση εξαιτίας ενός τυχαίου γεγονότος και όχι επειδή το άξιζε ή επειδή τα άτομα που το προσέλαβαν, δεν αντιλήφθηκαν πόσο ανεπαρκή ήταν τα προσόντα του. 

Το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι το άτομο που νιώθει ουσιαστικά σαν «απατεώνας» να βιώνει ένα μόνιμο άγχος μήπως γίνει αντιληπτή η ανεπάρκειά του σε κάποιον τομέα, ακόμη και αν αυτή η πεποίθηση ανήκει αποκλειστικά στη σφαίρα της φαντασίας του. 

Υπολογίζεται ότι το 70% των ανθρώπων βιώνει κάποια στιγμή στη ζωή του το συγκεκριμένο σύνδρομο ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, αν και από έρευνες προκύπτει ότι οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο. Το σύνδρομο Impostor, όπως αποδίδεται στα αγγλικά, δεν είναι επίσημα, ψυχική διαταραχή και δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο ορισμό. Παρόλα αυτά εάν δεν αντιμετωπιστεί, τα θύματα μπορούν να αναπτύξουν στρες, χαμηλή αυτοπεποίθηση, άγχος, κατάθλιψη και αμφιβολία. Και αυτό γιατί ενώ έχουν στοιχεία ότι είναι επιτυχημένα στη δουλειά τους ή στις σπουδές τους, νιώθουν αποτυχημένα.

Το παράδοξο είναι πως ενώ τα θύματα του συνδρόμου επιζητούν την επιβράβευση, από την άλλη, όταν τη δεχτούν νιώθουν άβολα ακριβώς επειδή πιστεύουν πως δεν την αξίζουν. Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα δείχνει πως αυτό το σύνδρομο μπορεί να μας βοηθήσει να αναπτύξουμε καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις. Τείνουμε μάλιστα να γινόμαστε καλύτεροι στη δουλειά μας επειδή προσπαθούμε διαρκώς να πετύχουμε και να αποδείξουμε ποιοι πραγματικά είμαστε.

Δεδομένου ότι δεν σταματάμε ποτέ την προσπάθεια, γινόμαστε καλύτεροι συνάδελφοι και αναπτύσσουμε μεγαλύτερη ενσυναίσθηση. Παρόλο που πρόκειται λοιπόν για μια αρκετά ψυχοφθόρα διαδικασία, φαίνεται πως κρύβει μερικά οφέλη που μπορεί να απογειώσουν την καριέρα μας και να μας κάνουν μέρα με τη μέρα όλο και καλύτερους και αυτό μπορεί να αντιστρέψει αυτό που νιώθουμε για τον εαυτό μας. 

Εάν απαντήσετε θετικά σε περισσότερες από τις μισές ερωτήσεις, τότε είναι πολύ πιθανό να εμφανίζετε το σύνδρομο Impostor:

  1. Ανησυχείτε συνέχεια ότι οι άλλοι θα ανακαλύψουν πως δεν είστε τόσο ικανοί όσο πιστεύουν;
  2. Υπονομεύετε τα επιτεύγματά σας λέγοντας ότι δεν είναι και τόσο σημαντικά;
  3. Αποφεύγετε να πάρετε ρίσκο γιατί αμφιβάλλετε για το αποτέλεσμα;
  4. Νιώθετε ότι δεν είστε ικανοί να κάνετε τίποτα τέλεια;
  5. Όταν πετυχαίνετε τους στόχους σας νιώθετε πως έχετε ξεγελάσει τους άλλους;
  6. Πιστεύετε ότι όλοι οι άλλοι γύρω σας είναι πιο έξυπνοι από εσάς;
  7. Νομίζετε πως κάποτε θα αποκαλυφθεί ότι τελικά δεν είστε τόσο ικανοί όσο πιστεύουν οι άλλοι;
  8. Αποδίδετε την επιτυχία σας στην τύχη;

Δείτε ακόμη: 12 βιωματικά πορτρέτα από μια γυναίκα με αγχώδεις διαταραχές