WELL BEING ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Σύνδρομο του απατεώνα: Σε ποιον από τους 5 τύπους ανήκεις και τι σημαίνει για σένα


JTeam

28 Μαρτίου 2022

Σύνδρομο του απατεώνα: Σε ποιον από τους 5 τύπους ανήκεις και τι σημαίνει για σένα
pexels
Αν πάσχεις από το σύνδρομο του απατεώνα, ήρθε η ώρα να μάθεις σε ποια κατηγορία ανήκεις

Πολλοί από εμάς βιώσαμε κάποτε ή βιώνουμε ακόμη το «Σύνδρομο του Απατεώνα», αυτή την υποβόσκουσα αμφιβολία για τις ικανότητές μας που μας κάνει να νιώθουμε σαν απατεώνες. Αν αμφιβάλλετε διαρκώς για τις γνώσεις, τις αξίες και τη νοημοσύνη σας, τότε ξέρετε ακριβώς για τι μιλάμε.

Το σύνδρομο διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1978 από δύο ψυχολόγους, αναλύοντας την εργασιακή συμπεριφορά δύο γυναικών και τα τελευταία χρόνια εκδηλώνεται όλο και σε περισσότερους ανθρώπους ενώ πρόκειται για μια σύνθετη ψυχολογική κατάσταση που αναδύεται μέσα από ένα σύνολο συναισθημάτων και συμπεριφορών.

Υπολογίζεται ότι το 70% των ανθρώπων βιώνει κάποια στιγμή στη ζωή του το συγκεκριμένο σύνδρομο ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, αν και από έρευνες προκύπτει ότι οι γυναίκες το εμφανίζουν περισσότερο.

Το σύνδρομο Impostor, όπως αποδίδεται στα αγγλικά, δεν είναι επίσημη ψυχική διαταραχή και δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο ορισμό. Παρόλα αυτά εάν δεν αντιμετωπιστεί, τα θύματα μπορούν να αναπτύξουν στρες, χαμηλή αυτοπεποίθηση, άγχος, κατάθλιψη και αμφιβολία. Και αυτό γιατί ενώ έχουν στοιχεία ότι είναι επιτυχημένα στη δουλειά τους ή στις σπουδές τους, νιώθουν αποτυχημένα. Το άτομο που πάσχει από το σύνδρομο, νιώθει μάλιστα ότι βρέθηκε σε μια επαγγελματική θέση εξαιτίας ενός τυχαίου γεγονότος και όχι επειδή το άξιζε ή επειδή τα άτομα που το προσέλαβαν, δεν αντιλήφθηκαν πόσο ανεπαρκή ήταν τα προσόντα του.

Σύμφωνα με τη θεραπεύτρια Abby Rawlinson, που ειδικεύεται στο συγκεκριμένο σύνδρομο, στο άγχος και το burnout, υπάρχουν πέντε διαφορετικοί τύποι, που ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά από τη Dr Valerie Young και μας επηρεάζουν με διαφορετικούς τρόπους.

Οι 5 τύποι του συνδρόμου του απατεώνα είναι οι εξής:

Ο τελειομανής

Αν ανήκεις σε αυτή την κατηγορία, επιμένεις να τα κάνεις όλα τέλεια. Στην πραγματικότητα, οι στόχοι που βάζεις, είναι μη ρεαλιστικοί αλλά απαιτείς από τον εαυτό σου να είναι πάντα τέλειος χωρίς να νιώθεις ότι το πετυχαίνεις ποτέ. Προσπαθείς μονίμως να κάνεις όλο και περισσότερα πράγματα άψογα και αυτό που καταφέρνεις, είναι να εγκλωβίζεσαι σε κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Θες να κάνεις τα πάντα χωρίς βοήθεια και αν δεν πετύχεις αυτό που θες, καταλήγεις να κατηγορείς τον εαυτό σου για το αποτέλεσμα. Μάλιστα, δεν νιώθεις ποτέ ικανοποίηση από τη δουλειά σου καθώς πάντα βρίσκεις κάποιο ψεγάδι που σε κάνει να ματαιώνεις τον εαυτό σου. Το αποτέλεσμα της τελειομανίας σου είναι πολλές φορές η αναβλητικότητα ή η εργασιομανία.

Ο υπερήρωας

Όπως υποδηλώνει ο όρος, θες τα πάντα να γίνονται μαγικά μέσα από υπερδυνάμεις που σε κάνουν να ξεχωρίζεις. Πόσο εφικτό είναι όμως αυτό στην πραγματικότητα; Αν ανήκεις στον συγκεκριμένο τύπο του συνδρόμου, αξιολογείς πάντα τον εαυτό σου με βάση το πόσους ρόλους μπορείς να κάνεις ταυτόχρονα και με εξαιρετική επιτυχία.

Αν βλέπεις ότι δεν τα καταφέρνεις και τόσο καλά σε όλα, γεμίζεις με άγχος και απογοητεύεσαι από τις επιδόσεις σου ενώ επαγγελματικά, δουλεύεις πολύ παραπάνω από το φυσιολογικό και συνεχίζεις να δουλεύεις ακόμη κι αν έχουν τελειώσει οι υποχρεώσεις σου. Θεωρείς μάλιστα ότι η ξεκούραση είναι περιττή και νιώθεις άσχημα όταν δεν δουλεύεις με αποτέλεσμα να αμελείς την προσωπική σου ζωή για την εργασία σου. Μάλιστα, δυσκολεύεσαι να πεις «όχι» ακόμη κι αν κάτι είναι πάνω από τις δυνάμεις σου.

Ο ειδικός

Θες να έχεις γνώση των πάντων και ντρέπεσαι για τον εαυτό σου όταν δεν τα καταφέρνει. Θες να αποκτάς όσο το δυνατόν περισσότερες ικανότητες και γνώσεις μπορείς ενώ πιστεύεις ότι δεν είναι ποτέ αρκετά όσα γνωρίζεις. Φοβάσαι πολύ μήπως κάποιος άλλος σε ξεπεράσει στις γνώσεις και φανεί κάποια ανεπάρκειά σου ενώ νιώθεις καλά όταν οι γύρω σου αναγνωρίζουν πόσο ικανός είσαι.

Θες διαρκώς να εξελίσσεσαι και να επικαιροποιείς τις δεξιότητές σου προκειμένου να νιώθεις επιτυχημένος ενώ το ζητούμενο είναι να αποκτήσεις γνώσεις, όχι μόνο επαγγελματικές, αλλά και σε κάθε τομέα. Αν δεν τα καταφέρεις, δεν είναι λίγες οι φορές που καταλήγεις να δικάζεις τον εαυτό σου.

Ο σολίστας

Θεωρείς ότι πρέπει να τα κάνεις όλα μόνος σου, όχι απαραίτητα επειδή πιστεύεις ότι θα τα κάνεις καλύτερα αλλά επειδή πιστεύεις ότι μόνο έτσι οι γύρω σου θα αντιληφθούν την αξία σου. Επιμένεις να στηρίζεσαι μόνο σε σένα και αρνείσαι πεισματικά οποιαδήποτε βοήθεια, η οποία θα μπορούσε να σε εξελίξει.

Δεν μπορείς να καταλάβεις ότι μόνο έτσι θα μπορέσεις να γίνεις καλύτερος γι' αυτό συχνά εγκλωβίζεσαι σε μια αυταπάτη που έχεις δημιουργήσει ο ίδιος.

Ιδιοφυία από τη φύση

Αν ανήκεις σε αυτή την κατηγορία, πιστεύεις ότι γεννήθηκες για να είσαι διάνοια. Λες στον εαυτό σου ότι πρέπει να διεκπεραιώνει τα πάντα με ευκολία, διαφορετικά θεωρείς ότι δεν έχεις το ταλέντο και την ικανότητα εκ φύσεως. Αυτό στην ουσία σημαίνει ότι δεν αξιολογείς μόνο το αποτέλεσμα της προσπάθειας σου αλλά και τον χρόνο που σου πήρε για να πετύχεις τον στόχο σου.

Αν χρειαστείς παραπάνω χρόνο από αυτόν που ορίζεις εσύ ως «φυσιολογικό», θεωρείς ότι δεν τα κατάφερες ενώ δεν σταματάς να έχεις προσδοκίες από εσένα. Αν δεν τα καταφέρεις με την πρώτη, απογοητεύεσαι και θεωρείς πως όλη σου η προσπάθεια για να πετύχεις, πήγε χαμένη.