WELL BEING ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Δυσκολεύεστε να πάρετε αποφάσεις; Ίσως υποφέρετε από decision fatigue


JTeam

21 Μαΐου 2022

Δυσκολεύεστε να πάρετε αποφάσεις; Ίσως υποφέρετε από decision fatigue
pexels
Έχετε πιάσει τον εαυτό σας να δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις ή να ξοδεύετε πολλά χωρίς να το πολυσκέφτεστε; Αν ναι, τότε ίσως κυριαρχεί στη ζωή σας ο όρος "decision fatigue" αλλά ευτυχώς υπάρχει τρόπος να το αντιμετωπίσετε

Τι θα φορέσετε σήμερα; Πού θα πάτε μετά το γραφείο; Με ποια άτομα θα συναντηθείτε; Η λήψη αποφάσεων είναι ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια της ζωής μας. Από τα ρούχα που φοράμε μέχρι το φαγητό που επιλέγουμε να φάμε, η καθημερινότητα περιλαμβάνει αμέτρητες μικρές αποφάσεις, πολλές από τις οποίες παίρνουμε χωρίς καν να το καταλάβουμε.

Η ικανότητα να παίρνουμε εύκολα και γρήγορα αποφάσεις παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της συνολικής μας ευεξίας, καταλήγουν οι επιστήμονες και η διαδικασία τις περισσότερες φορές γίνεται αυτόματα. Ωστόσο, τα δύο τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί πως οι περισσότεροι συναντάμε δυσκολία όταν καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις, σύμφωνα με το Stylist και σε αυτό έπαιξε σίγουρα ρόλο η πανδημία και η κοινωνική απομόνωση.

Όπως καταλήγουν οι ψυχολόγοι, ο επιστημονικός όρος πίσω από αυτό που σας συμβαίνει ονομάζεται "decision fatigue". Αν αναρωτιέστε πώς προκαλείται, η αδυναμία λήψης αποφάσεων παρατηρείται όταν πρέπει να πάρουμε πολλές και σημαντικές αποφάσεις μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αυτό μας δημιουργεί επιπρόσθετο άγχος με αποτέλεσμα να νιώθουμε έντονη κόπωση και να μην μπορούμε να αποφασίσουμε τίποτα.

Σύμφωνα με την ψυχολόγο, Doreen Dodgen-Magee: «Η πανδημία αύξησε τις αποφάσεις που κληθήκαμε να πάρουμε και όλες αυτές έπρεπε να τις πάρουμε από ένα περιβάλλον ήδη πιεστικό. Το λεγόμενο brain fog που νιώσαμε, έκανε εντονότερα τα συμπτώματα της αδυναμίας λήψης αποφάσεων».

Τα τέσσερα βασικά συμπτώματα του όρου που κυριαρχεί στη ζωή πολλών από εμάς, είναι η αναβλητικότητα, η παρορμητικότητα, η αποφυγή και η αναποφασιστικότητα. Σύμφωνα με τη Dolgen- Magee, το κλειδί σε αυτή την περίπτωση είναι ο προγραμματισμός και κυρίως πώς θα τον τηρήσουμε.

«Για να απαλλαγείτε σε έναν βαθμό από το άγχος που προκαλεί το decision fatigue, προσπαθήστε να μειώσετε τις επιλογές που έχετε μέσα στη μέρα, και αντίθετα, πάρτε τις περισσότερες αποφάσεις από το πρωί για τη μέρα που ακολουθεί. Προγραμματίζοντας το τι θα φορέσετε, τι θα φάτε, και πώς θα οργανώσετε τις δραστηριότητες μες στη μέρα, αλλά κρατώντας παράλληλα το πλάνο, θα έχετε τη δυνατότητα να έχετε πολύ παραπάνω χώρο στο μυαλό σας και την απαραίτητη ενέργεια για τις μεγαλύτερες αποφάσεις».

Αν τώρα μπορείτε να παίρνετε εύκολα αποφάσεις αλλά δεν ξέρετε αν είναι σωστές, καλό είναι να υιοθετήσετε τον κανόνα του 37% που σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι αλάνθαστος. Απορρέει από τις πιθανότητες και θα σας οδηγήσει στην πιο σωστή απόφαση που θα μπορούσατε να πάρετε. Πίσω από τον βοηθητικό κανόνα, υπάρχει μια πολύ απλή θεωρία, η οποία υποστηρίζει ότι αν χρειάζεται να αποφασίσετε κάτι, έχοντας 100 διαφορετικές επιλογές μπροστά σας, θα πρέπει να κάνετε δειγματοληψία στις πρώτες 37.

Κάποιες από αυτές θα τις απορρίψετε και κάποιες θα τις πάρετε, πρόκειται δηλαδή για μια διαδικασία κατά την οποία θα καταλάβετε τι λειτουργεί πραγματικά και τι όχι. Από το 37% που θεωρείται ως «απορριφθέν», βρίσκετε την καλύτερη επιλογή και την κρατάτε στο μυαλό μας.

Αν κάποια από τις επόμενες επιλογές, είναι καλύτερη τότε λογικά θα κινηθείτε προς αυτήν κι έτσι βάσει πιθανοτήτων θα έχετε οδηγηθεί στην καλύτερη δυνατή απόφαση. Όλο αυτό το περιγράφει εξαιρετικά ο Brian Christian στο βιβλίο Algorithms to Live By: The Computer Science of Human Decisions, καθώς χρησιμοποιεί στην πράξη τον κανόνα.

«Αν θέλετε να έχετε τις καλύτερες πιθανότητες για να αποκτήσετε το διαμέρισμα των ονείρων σας, αφιερώστε το 37% της αναζήτησής σας, ανακαλύπτοντας επιλογές χωρίς καμία δέσμευση. Αφήστε το... βιβλιάριο επιταγών στο σπίτι. Απλά αρχίστε να βαθμολογείτε. Μετά από αυτή τη διαδικασία, προετοιμαστείτε να δεσμευτείτε αμέσως στο πρώτο σπίτι που θα είναι καλύτερο από ό,τι έχει δει μέχρι εκείνη τη στιγμή».

Το πρόβλημα πίσω από αυτή τη θεωρία είναι πως στη ζωή δεν κινούνται όλα βάσει ποσοστών και πιθανοτήτων, οπότε κάτι τέτοιο μπορεί να μη μας οδηγεί πάντα με βεβαιότητα στην καλύτερη απόφαση της ζωής μας.