Δεν έχεις Instagram ή Facebook; Οι ψυχολόγοι λένε ότι αυτό μπορεί να αποκαλύπτει κάτι που δεν περίμενες για εσένα

Σε μια εποχή όπου σχεδόν όλοι είμαστε διαρκώς online, το «δεν έχω social media» μοιάζει σχεδόν παράξενο. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους αποτελεί συνειδητή επιλογή που δεν έχει καμία σχέση με την απομόνωση. Αντίθετα, μπορεί να είναι ένας τρόπος να προστατεύσουν την ψυχική τους ηρεμία, να δημιουργήσουν περισσότερο προσωπικό χώρο και να επενδύσουν στις πραγματικές σχέσεις. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απομακρύνονται από τον κόσμο. Ίσως απλώς επιλέγουν να ζουν περισσότερο έξω από την οθόνη.

Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος αποφασίζει να απέχει από το Instagram, το Facebook ή το TikTok διαφέρουν. Συχνά, όμως, σχετίζονται με την ανάγκη να:

ΠΡΟΣΩΠΑ

Τέλος στα dating apps όπως τα ξέρεις – Το AI θα βρίσκει το ταίρι σου

- αποφύγει το άγχος και τις συνεχείς συγκρίσεις με τους άλλους

- προστατεύσει την ψυχική του υγεία

- αφιερώσει περισσότερο χρόνο σε πραγματικές σχέσεις και δραστηριότητες που έχουν ουσία

- απομακρυνθεί από την ανάγκη για ψηφιακή επιβεβαίωση μέσω likes, σχολίων και followers.

Για κάποιους ανθρώπους, το να μην είναι ενεργοί στα social media αποτελεί έναν τρόπο να βάλουν όρια ανάμεσα στη δημόσια εικόνα και την προσωπική τους ζωή.

Το να μην έχεις social media δεν είναι παράξενο - είναι επιλογή

Σε έναν κόσμο όπου η διαδικτυακή παρουσία έχει γίνει σχεδόν προέκταση της ταυτότητάς μας, η απουσία από τα social media μπορεί να μοιάζει ασυνήθιστη. Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάποιος είναι αντικοινωνικός ή απομονωμένος. Αντίθετα, σύμφωνα με ψυχολογικές προσεγγίσεις, η απομάκρυνση από τα social media μπορεί να αποτελεί έναν τρόπο προστασίας της ευεξίας και της προσωπικής αυτονομίας.

Κάποιος μπορεί απλώς να μη θέλει να καταγράφει, να φωτογραφίζει και να δημοσιεύει κάθε στιγμή της ζωής του. Να προτιμά να τη ζει χωρίς το βλέμμα ενός αόρατου κοινού.

Όταν η ιδιωτικότητα γίνεται προτεραιότητα

Για αρκετούς ανθρώπους, το να κρατούν τη ζωή τους μακριά από τα ψηφιακά «φώτα» αποτελεί έναν τρόπο να θέσουν σαφή όρια ανάμεσα στο προσωπικό και το δημόσιο. Δεν πρόκειται απαραίτητα για σνομπισμό ή αδιαφορία για τους άλλους. Είναι μια πολύ συγκεκριμένη επιλογή: να μοιράζεσαι λιγότερα και να ζεις περισσότερα.

Αντί να δημοσιεύουν κάθε έξοδο, ταξίδι, γεύμα ή προσωπική στιγμή, προτιμούν να επενδύουν σε σχέσεις και εμπειρίες που δεν χρειάζεται να αποτυπωθούν σε μια οθόνη για να έχουν αξία.

Περισσότερος χώρος για το μυαλό

Τα social media λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό μέσα από έναν μηχανισμό συνεχούς επιβράβευσης: μια ειδοποίηση, ένα like, ένα σχόλιο ή ένα νέο μήνυμα μπορεί να μας παρακινήσει μπαίνουμε διαρκώς στις πλατφόρμες. Η απομάκρυνση από αυτόν τον κύκλο μπορεί, για ορισμένους ανθρώπους, να σημαίνει λιγότερη ψηφιακή ένταση και περισσότερη εσωτερική ηρεμία. Χωρίς τη συνεχή ροή ειδοποιήσεων, συγκρίσεων και προσδοκιών, το μυαλό αποκτά περισσότερο χώρο για να συγκεντρωθεί σε όσα συμβαίνουν πραγματικά γύρω του.

Τα ψυχολογικά οφέλη του να ζεις χωρίς social media

Με την πρώτη ματιά, το να εγκαταλείψει κάποιος τα social media μπορεί να μοιάζει με στέρηση. Για αρκετούς, όμως, μπορεί να λειτουργεί ακριβώς αντίθετα: σαν απελευθέρωση. Η αποσύνδεση από τη διαρκή ψηφιακή παρουσία μπορεί να δώσει την ευκαιρία σε κάποιον να επιβραδύνει, να πάρει μια ανάσα και να ξαναβρεί χρόνο για τον εαυτό του.

Λιγότερες συγκρίσεις, περισσότερη αυτοπεποίθηση

Ένα από τα πιο συζητημένα ζητήματα γύρω από τα social media είναι η συνεχής σύγκριση. Στα feeds βλέπουμε ταξίδια, όμορφα σπίτια, τέλεια σώματα, επιτυχίες, σχέσεις και στιγμές που παρουσιάζονται ως ιδανικές. Όταν όλα αυτά εμφανίζονται καθημερινά μπροστά μας, είναι εύκολο να αρχίσουμε να συγκρίνουμε τη δική μας πραγματικότητα με μια επιλεγμένη και φιλτραρισμένη εκδοχή της ζωής κάποιου άλλου.

Η απομάκρυνση από αυτή τη διαδικασία μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να επαναπροσδιορίσουν την αξία τους χωρίς να χρειάζονται συνεχώς εξωτερικές συγκρίσεις.

Ο χρόνος που κερδίζεις όταν σταματάς το scrolling

Σκέψου πόσο χρόνο μπορεί να περνάς καθημερινά κάνοντας scrolling χωρίς καν να το συνειδητοποιείς. Όταν αυτός ο χρόνος απελευθερώνεται, μπορεί να επενδυθεί σε δραστηριότητες που προσφέρουν πραγματική ικανοποίηση:

- άσκηση, περπάτημα και χρόνο έξω από το σπίτι,

- διάβασμα ή εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας,

- ένα χόμπι που είχες αφήσει στην άκρη,

- ουσιαστικό χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάς,

- στιγμές ησυχίας και προσωπικού χρόνου χωρίς την ανάγκη να τις μοιραστείς με κανέναν.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές: να κάνεις κάτι όμορφο χωρίς να σκέφτεσαι αν αξίζει να το ανεβάσεις story.

Όταν η απουσία από τα social media μπορεί να φέρει μοναξιά

Υπάρχει, όμως, και η άλλη πλευρά. Για κάποιους ανθρώπους, τα social media αποτελούν σημαντικό καθημερινό δίαυλο επικοινωνίας με φίλους, συναδέλφους ή συγγενείς. Επομένως, η πλήρης αποχώρηση από αυτά μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα αποσύνδεσης.

Το σημαντικό είναι να ξεχωρίσουμε την επιλογή της ψηφιακής αποσύνδεσης από την κοινωνική απομόνωση.

Η λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ελευθερία και την απομόνωση

Το να μην έχεις social media δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχεις λιγότερες κοινωνικές επαφές. Όμως, αν τα social αποτελούν το βασικό ή μοναδικό μέσο επικοινωνίας ενός ανθρώπου, η απομάκρυνση από αυτά μπορεί να τον κάνει να αισθανθεί περισσότερο μόνος.

Γι’ αυτό έχει σημασία το τι υπάρχει στη θέση τους.

Αν κάποιος εγκαταλείψει το Instagram αλλά συνεχίσει να συναντά φίλους, να τηλεφωνεί στους δικούς του ανθρώπους, να συμμετέχει σε δραστηριότητες και να κάνει νέες γνωριμίες, τότε η αποσύνδεση από τα social media δεν σημαίνει απαραίτητα κοινωνική απομόνωση.

Αντίθετα, μπορεί να σημαίνει μετάβαση από τις ψηφιακές στις πιο ουσιαστικές μορφές σύνδεσης.

Είναι τελικά λιγότερο ενδιαφέρον κάποιος που δεν έχει social media;

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. Σε μια εποχή όπου σχεδόν τα πάντα είναι διαθέσιμα online, το να μη γνωρίζεις τίποτα για κάποιον πριν τον συναντήσεις μπορεί να γίνει σχεδόν γοητευτικό.

Πριν από ένα ραντεβού ή ακόμη και μια πρώτη γνωριμία, είναι πλέον συνηθισμένο να ψάχνουμε το Instagram του άλλου, να βλέπουμε φωτογραφίες, φίλους, ταξίδια, ενδιαφέροντα και να σχηματίζουμε μια πρώτη εικόνα πριν καν μιλήσουμε μαζί του.

Τι γίνεται όμως όταν δεν υπάρχει τίποτα να ψάξεις;

Η γοητεία της «ψηφιακής αορατότητας»

Όταν δεν υπάρχει προφίλ για να «ξεψαχνίσεις», το παιχνίδι αλλάζει. Δεν μπορείς να ξέρεις από πριν πού πήγε διακοπές, με ποιους κάνει παρέα, τι μουσική ακούει ή πώς περνά τον ελεύθερο χρόνο του. Πρέπει να ρωτήσεις, να ακούσεις και να γνωρίσεις πραγματικά τον άνθρωπο.

Και αυτό μπορεί να δημιουργήσει κάτι που τα social media συχνά αφαιρούν από μια πρώτη γνωριμία: το στοιχείο της ανακάλυψης. Η απουσία έτοιμων πληροφοριών αφήνει περισσότερο χώρο στη φαντασία, στην περιέργεια και - κυρίως - στην πραγματική συζήτηση.

Για κάποιους, το να μη χρησιμοποιούν social media συνδέεται με την ανάγκη να μην αναζητούν συνεχώς επιβεβαίωση από τους άλλους. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν περισσότερη αυτοπεποίθηση ή ότι είναι «καλύτεροι» από εκείνους που χρησιμοποιούν Instagram και Facebook. Μπορεί, όμως, να σημαίνει ότι έχουν επιλέξει έναν διαφορετικό τρόπο να σχετίζονται με την εικόνα τους και με τους γύρω τους.

Δεν χρειάζεται να είσαι μυστηριώδης. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις τίποτα. Ίσως απλώς να προτιμάς να ζεις τη ζωή σου αντί να την ανεβάζεις σε story.

Και σε έναν κόσμο όπου όλοι δείχνουν συνεχώς ποιοι είναι, το να κρατάς κάτι μόνο για σένα μπορεί τελικά να είναι μία από τις πιο συνειδητές επιλογές.