WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Δίαιτα Pescatarian: Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για την ανερχόμενη διατροφική τάση


Τζουλιάννα Καρνέζη

1 Φεβρουαρίου 2022

Δίαιτα Pescatarian: Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για την ανερχόμενη διατροφική τάση
unsplash
Στις μέρες μας, οι επιλογές φαγητού είναι πολυάριθμες και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την περίοδο του έτους (μπορούν να βρεθούν μούρα και ντομάτες και τον χειμώνα).

Η ανάγκη για φαγητό είναι κοινή σε όλα τα μέρη του πλανήτη. Λόγω αυτής έχουν αναπτυχθεί διαφορετικές χαρακτηριστικές διατροφικές συνήθειες στον κάθε λαό, οι οποίες μπορεί να πηγάζουν από θέματα θρησκείας, πολιτισμού αλλά και νοοτροπίας, ωστόσο με την πάροδο του χρόνου το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης οδήγησε σε μεταβολές των αρχικών διατροφικών μοτίβων λόγω των αλληλεπιδράσεων των λαών.

Ξεκινώντας από την Αμερική, μπορεί να παρατηρηθεί ότι η κατανάλωση πρόχειρου φαγητού με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των καθημερινών διατροφικών συνηθειών των ανθρώπων που ζουν εκεί. Αντιθέτως, οι νότιες περιοχές της ηπείρου, λόγω της ποικιλίας σε ζωικά και φυτικά τρόφιμα, ακολουθούν καλύτερες διατροφικές συνήθειες.

Οι κάτοικοι της Ρωσίας εκτίθενται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, συνεπώς έχουν ανάγκη την υψηλότερη πρόσληψη θερμίδων. Για τον λόγο αυτό η κατανάλωση του κρέατος είναι συχνή, ενώ αυτή των λαχανικών ιδιαιτέρως χαμηλή.

Οι χώρες που βρίσκονται κοντά στην Μεσόγειο παρουσιάζουν πολλά κοινά με την ελληνική κουζίνα. Ενώ μια ακόμη κουζίνα ευρέως γνωστή είναι η κινέζικη στην οποία δεν υπάρχει καμία απαγορευμένη τροφή, ενώ διαθέτει την μεγαλύτερη ποικιλία στον κόσμο.

Όσες όμως διαφορές και να υπάρχουν το μόνο σίγουρο είναι πως η διατροφή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία του ατόμου, καθώς είναι αποτρεπτικός παράγοντας πολλών ασθενειών. Η εξατομίκευση του διατροφικού μοτίβου είναι επίσης σημαντική.

Ένα διατροφικό μοτίβο που ακούγεται όλο και περισσότερο τον τελευταίο καιρό είναι η δίαιτα Pescatarian.

Τι είναι η δίαιτα Pescatarian.

Οι Pescatarians ακολουθούν την νοοτροπία της χορτοφαγικής διατροφής, με τη διαφορά ότι στο διαιτολόγιο τους προστίθενται τα ψάρια και τα θαλασσινά.

Πέρα από τα ψάρια και τα θαλασσινά η συγκεκριμένη διατροφή περιλαμβάνει επίσης γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς, όσπρια και υγιεινά λίπη. Η pescatarian διατροφή επιλέγεται από άτομα που είτε θέλουν να ακολουθήσουν μια χορτοφαγική διατροφή δοκιμάζοντας πρώτα ένα είδος της, είτε επιθυμούν την τήρηση μιας φυτικής διατροφής με την προσθήκη μιας κύριας πηγής πρωτεΐνης.

Τρόφιμα που καταναλώνονται:

  • Δημητριακά ολικής αλέσεως και προϊόντα δημητριακών

  • Όσπρια και τα προϊόντα τους

  • Ξηρούς καρπούς, φυστικοβούτυρο, φιστίκια και σπόρους

  • Σπόροι

  • Γαλακτοκομικά

  • Φρούτα

  • Λαχανικά

  • Ψάρια και οστρακοειδή

  • Αυγά

Τρόφιμα που δεν καταναλώνονται:

  • Βοδινό κρέας

  • Κοτόπουλο

  • Χοιρινό

  • Αρνί

  • Γαλοπούλα

  • Ζώα από κυνήγι

Ποια τα οφέλη στην υγεία

Τα οφέλη που προσφέρει μια διατροφή σαν αυτή είναι πολλαπλά. Καταρχάς τα τα ψάρια και τα θαλασσινά παρέχουν στον οργανισμό πολλά απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την σωστή λειτουργία του και έτσι αποτρέπεται η ύπαρξη κάποιας ανεπάρκειας σε θρεπτικά συστατικά.

Επίσης η καλύτερη πηγή για τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα θεωρούνται τα ψάρια. Το άλφα λινολενικό οξύ (ALA), ένα είδος ωμέγα-3 λιπαρού οξέους περιέχεται σε επαρκής ποσότητες σε τρόφιμα όπως τα καρύδια και οι λιναρόσποροι. Ωστόσο, αυτός ο τύπος ALA, δεν μετατρέπεται εύκολα σε είκοσι-πεντανικό οξύ (EPA) και δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA), στο σώμα81.

Τα DHA και EPA ωφελούν τόσο την υγεία της καρδιάς όσο και την λειτουργία του εγκεφάλου82. Τα DHA και EPA περιέχονται σε ψάρια όπως ο σολομός και οι γαρίδες. Η καλή αναλογία των ω-3 λιπαρών οξέων προς τα ω-6 λιπαρά οξέα, μπορεί να επιτευχθεί με την κατανάλωση δύο μερίδων λιπαρών ψαριών την εβδομάδα.

Επιπλέον η συγκεκριμένη διατροφή δεν βασίζεται μόνο στην παρουσία των ψαριών για να προσφέρει πολλαπλά οφέλη για την υγεία, αλλά και στα φυτικά τρόφιμα, τα οποία μειώνουν τις πιθανότητες εμφάνισης της στεφανιαίας νόσου.

Τα χαμηλότερα ποσοστά υπέρτασης, εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη και παχυσαρκίας είναι ορισμένα επιπρόσθετα οφέλη που προστίθενται στην λίστα με τα πλεονεκτήματα αυτής της διατροφής. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που είχαν αποκλείσει το κρέας από το διαιτολόγιο τους, σε διάστημα ενός έτους είχαν χαμηλότερο σωματικό βάρος από αυτούς που κατανάλωναν κρέας.

Ποια είναι τα μειονεκτήματα

Κατά κύριο λόγο, η Pescatarian διατροφή βασίζεται σε φυτικές τροφές, επομένως τα μειονεκτήματα είναι λιγοστά. Αρχικά, οι υψηλές ποσότητες ψαριών, μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά ορισμένες ομάδες ατόμων, διότι κάποια είδη ψαριών (κυρίως τα μεγαλύτερα είδη) παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά υδραργύρου και τοξινών.

Σε πολλά ψάρια, έχει παρατηρηθεί υψηλή ποσότητα μεθυλυδραργύρου που θεωρείται ο κύριος παράγοντας υψηλών ποσοστών υδραργύρου στον άνθρωπο. Ο μεθυλυδράργυρος, σε υπερβολικές ποσότητες είναι επιβλαβής για το νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο.

Εκείνοι που διαθέτουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία είναι:

  • Οι γυναίκες που είναι ή μπορεί να μείνουν έγκυες

  • Οι θηλάζουσες μητέρες

  • Τα μικρά παιδιά

Υπάρχουν πολλές επιλογές για θαλασσινά χαμηλότερα σε υδράργυρο, όπως:

  • Το λαβράκι της μαύρης θάλασσας

  • Το καβούρι

  • Ο γάδος

  • Ο σολομός

  • Οι σαρδέλες

  • Τα χτένια

  • Οι γαρίδες

Αντιθέτως, η έκθεση σε υδράργυρο μπορεί να περιοριστεί αποφεύγοντας ψάρια, όπως:

  • Το σκουμπρί

  • Ο καρχαρίας

  • Ο ξιφίας

  • Το πλακολεπιδόψαρο

  • Κάποιοι βαρείς τύποι τόνου

Εν κατακλείδι η pescatarian μπορεί να έχει αρκετά οφέλη για την υγεία. Όμως αυτή η διατροφή μπορεί επίσης να ενέχει παγίδες ανάλογες της χορτοφαγίας, κυρίως όσο αφορά την κάλυψη κάποιων θρεπτικών συστατικών. Παρόλα αυτά με τον κατάλληλο σχεδιασμό μπορεί να αποτελέσει μια υγιεινή επιλογή, χωρίς ουσιαστικά προβλήματα.