WELL BEING ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

«Μην κρίνετε την επιλογή του γεύματός μου»: Όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν μιλήσετε


Τζουλιάννα Καρνέζη

8 Ιουλίου 2022

«Μην κρίνετε την επιλογή του γεύματός μου»: Όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν μιλήσετε
unsplash
Μερικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε πριν μιλήσετε.

Λύσεις και διαφημίσεις, όπως απώλεια βάρους, δίαιτες, εκστρατείες ευεξίας, απώλεια κιλών για τις διακοπές, συνδρομές στο γυμναστήριο... μαστίζουν τις συζητήσεις, τα μέσα ενημέρωσης, την προσωπική μας ζωή και τα γεύματά μας.

Σχεδόν κάθε μήνυμα είναι ένα μήνυμα περιορισμού… βάρος, πρόσληψη, μερίδες, προκειμένου να επιτύχουμε το μη ρεαλιστικό πρότυπο ομορφιάς της κοινωνίας που μας διδάσκουν. Σήμερα όμως είναι η μέρα για να αρχίσετε να αλλάζετε συζήτηση.

Δεν με ξέρεις. Θα μπορούσα να είμαι οποιοσδήποτε – ένα μικρό αγόρι εννέα ετών, μια γυναίκα 84 ετών, ένα νεαρό ή ηλικιωμένο αθλητικό άτομο, μια έγκυος γυναίκα, ένας επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, ένας πάροχος υγειονομικής περίθαλψης, ένα άτομο στη μέση ηλικία ή ένας έφηβος. Μπορεί να φαίνομαι άρρωστος ή να φαίνομαι σε φόρμα και υγιής. Θα μπορούσα να φαίνομαι υπέρβαρος ή λιποβαρής.

Αυτά είναι μερικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε πριν μιλήσετε…

Μην σχολιάζετε το θερμιδικό περιεχόμενο του γεύματός μου αν δεν σας ρωτήσω. Σε μια κοινωνία που έχει εμμονή με τη διατροφή και την απώλεια βάρους, όλοι υποθέτουν ότι θέλω να μάθω πόσες θερμίδες καταναλώνω.

Όμως είτε το γεύμα μου είναι φορτωμένο με αυτό που θεωρείτε υπερβολικές θερμίδες, είτε θεωρείται μια «υγιεινή» επιλογή, είναι δική μου επιλογή.

Δεν γνωρίζετε τις απαιτήσεις ή τις ανάγκες μου. Δεν ξέρετε αν έχω κυστική ίνωση και δυσκολεύομαι να καλύψω τις ημερήσιες θερμίδες μου (μπορεί να χρειαστούν 5.000 θερμίδες την ημέρα μόνο για να διατηρήσω το βάρος μου). Δεν ξέρετε αν είμαι ένας 12χρονος ή ένας 50χρονος που αντιμετωπίζω ανορεξία, παλεύω να θρέψω το σώμα μου, ενώ ταυτόχρονα αμφισβητώ την ποσότητα των θερμίδων που προσπαθώ να πάρω. Το σχόλιό σας σχετικά με τις υπερβολικές θερμίδες στο γεύμα που μόλις επέλεξα μπορεί να με επηρεάσει στο να μην τρώω, να μην καλύπτω τις διατροφικές μου ανάγκες, να μην θρέφω το σώμα μου.

Μην σχολιάζετε αν η επιλογή του γεύματός μου είναι «υγιεινή» ή «ανθυγιεινή». Είναι επιλογή μου. Γνωρίζω τις διατροφικές απαιτήσεις και τις ανάγκες του σώματός μου. Είναι κάτι που δεν πρέπει να κριθεί από εσάς.

Μην σχολιάζετε το μέγεθος της μερίδας του γεύματός μου. Μπορεί να κάνω χημειοθεραπεία και να παλεύω να αποκαταστήσω το βάρος που έχει χαθεί ως αποτέλεσμα του καρκίνου και της χημειοθεραπείας. Το αν το μέγεθος της μερίδας είναι κατάλληλο για το σώμα μου ή όχι, το καθορίζω εγώ, όχι εσείς.

Μην επιλέγετε αν θα μου προσφέρετε ή όχι επιδόρπιο με βάση το μέγεθός μου. Δεν είναι δική σας απόφαση αν θα φάω επιδόρπιο ή όχι. Δεν μπορείτε να καταλάβετε μόνο κοιτάζοντάς με, τι έχω ανάγκη. Δεν μπορείτε να καταλάβετε μόνο από το μέγεθος ποιες είναι οι διατροφικές απαιτήσεις κάποιου. Μην κρίνετε τις διατροφικές μου ανάγκες από το πώς μοιάζω. Θυμηθείτε ότι υπάρχει «Υγεία σε κάθε μέγεθος».

Μην σχολιάζετε την περιεκτικότητα σε λιπαρά των γευμάτων μου, εκτός αν σας ρωτήσω. Μπορεί να είμαι έγκυος και να χρειάζομαι λίπος για την ανάπτυξη του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής περιόδου. Μπορεί να παλεύω με μια διατροφική διαταραχή και πρέπει να αποκαταστήσω την περιεκτικότητα σε λίπος στο σώμα μου για να θεραπεύσω τα ζωτικά μου όργανα καθώς και τον εγκέφαλό μου. Σχολιάζοντας μου μεταδίδεις την κρίση σου, κάτι που θα μπορούσε να έχει επιζήμια επίδραση και να με εμποδίσει να φάω το λίπος που χρειάζομαι.

Μην σχολιάζετε ότι πρέπει να τρώω περισσότερα λαχανικά ή να επιλέγω μια σαλάτα που είναι πιο υγιεινή. Μην με συμβουλεύετε ή με καθοδηγείτε για το ποια πρέπει να είναι η διατροφή μου. Οι διατροφικές σας απαιτήσεις και η ηθική μπορεί να είναι διαφορετικές από τις δικές μου. Μην μου επιβάλλετε τις ανάγκες του σώματός σας ή τις επιλογές σας.

Μπορεί να είσαι ο δάσκαλος, ο γονιός ή ο φίλος μου, αλλά αν μου λες να τρώω μόνο φρούτα και λαχανικά, χωρίς λίπος, μπορεί να με βλάψει σοβαρά. Αντίθετα, δίδαξε με την ισορροπία. Δίδαξέ μου ότι όλα τα τρόφιμα ταιριάζουν και είναι καλά με μέτρο. Μην μου επιβάλλεις τα πιστεύω σου. Τα λόγια σου θα μπορούσαν να βλάψουν τη σχέση μου με το φαγητό για το υπόλοιπο της ζωής μου.

Μην μου λέτε ότι κάποια τρόφιμα είναι «καλά» και μερικά είναι «κακά». Τα τρόφιμα δεν έχουν ηθική αξία. Μπορεί να είσαι ο δάσκαλος, ο γονιός ή ο φίλος μου, αλλά οι οδηγίες σου μπορεί να με κάνουν να φοβάμαι να φάω την τούρτα γενεθλίων μου, τα μπισκότα, το παγωτό ή άλλα φαγητά που μου αρέσουν.

Το να έχω λίπος στη διατροφή μου μπορεί πραγματικά να με κάνει πιο έξυπνο. Το σώμα μου χρειάζεται 30% λίπος για τη φυσιολογική λειτουργία και για τη λειτουργία του εγκεφάλου μου. Η συμβουλή σας για μια «καλή», «υγιεινή», «πραγματική» τροφή μπορεί να μην καλύψει τις διατροφικές ανάγκες του σώματός μου. Βλέπεις, σας σέβομαι. Σας κοιτάζω ως δάσκαλό μου ή ως γονιό μου. Όμως η επιβολή των πεποιθήσεών σας, των διατροφικών σας κανόνων και των διατροφικών σας αναγκών μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία και την ψυχική μου κατάσταση.

Δεν είμαι «καλός» για να τρώω μια σαλάτα ή «κακός» για να παραγγείλω επιδόρπιο. Καταλαβαίνω ότι οι προθέσεις σου είναι αγνές. Αντίθετα, σε παρακαλώ, μάθε μου ότι όλα τα τρόφιμα καλύπτουν μια ανάγκη –θρεπτική, παρηγορητική ή εορταστική.

Μην σχολιάζετε το βάρος μου ή μην μου πείτε ότι δεν πρέπει να φάω κάτι γιατί θα επηρεάσει το βάρος μου. Τα καλοπροαίρετα σχόλιά σας για το βάρος μου θα μπορούσαν να έχουν μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες στην υγεία μου. Θα μπορούσαν να με κάνουν να βλέπω το σώμα μου με διαφορετικά μάτια. Μπορεί να είμαι 10 χρονών και είναι πολύ πιθανό το σχόλιό σου να με επηρεάσει για το υπόλοιπο της ζωής μου. Μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να έχω μια κακή σχέση με το φαγητό. Μπορεί να είναι το έναυσμα που με κάνει να αγωνίζομαι με τη διαταραχή της διατροφής, ακόμα κι αν έχω κανονικό βάρος.

Μπορεί να είσαι ο γονιός μου, να έχεις τις καλύτερες προθέσεις και να εκφράζεις απλώς την ανησυχία σου, αλλά το σχόλιό σου μπορεί να έρθει μπούμερανγκ και να συνεισφέρει ακόμα περισσότερο στους αγώνες μου, στη δυσαρέσκεια του σώματός μου και στην εικόνα του σώματός μου. Μπορεί να με κάνει να αμφισβητώ κάθε μπουκιά που τρώω για το υπόλοιπο της ζωής μου. Σε παρακαλώ, μη μου φορτώνει αυτό το βάρος.

Πότε έγινε αποδεκτό στην κοινωνία μας να σχολιάζει κάποιος την επιλογή γευμάτων και τις διατροφικές ανάγκες κάποιου άλλου; Ποιος σου έδωσε την ελευθερία να μου επιβάλεις τους κανόνες διατροφής, τους περιορισμούς και τις πεποιθήσεις σου; Αν δεν γνωρίζετε την προσωπική μου ιστορία και τις διατροφικές μου ανάγκες, δεν σας αφορά.

Πρέπει να σκέφτεστε πριν κάνετε ανεπιθύμητα σχόλια. Δεν μπορείτε να προσδιορίσετε τις διατροφικές μου απαιτήσεις μόνο κοιτάζοντας με. Δεν ξέρετε τους αγώνες μου ή τις αόρατες ασθένειες μου. Ακριβώς επειδή επιλέγετε να τρώτε «καθαρά», να τρώτε μόνο «πραγματικό» φαγητό, να ακολουθείτε μια διατροφή χωρίς λιπαρά, δεν σημαίνει ότι έχετε το δικαίωμα να με κρίνετε με βάση τις διατροφικές μου επιλογές και τη θερμιδική μου πρόσληψη.

Σε παρακαλώ μην με κοιτάς και σκέφτεσαι, «Δεν πρέπει να το τρως αυτό, έχει πάρα πολλές θερμίδες και είσαι χοντρός». Γιατί παρόλο που μπορεί να μην το λες, μπορώ να το διαβάσω στο πρόσωπό σου.

… και ειλικρινά, δεν σε αφορά.

Αντίθετα, σήμερα, σας προκαλώ να αλλάξετε τη συζήτηση. Η κοινωνία έχει ορίσει τις παραμέτρους με τις οποίες κρίνουμε τους άλλους και τους εαυτούς μας. Ας σταματήσουμε να κρίνουμε τους ανθρώπους από το φαγητό που τρώνε. Ας μην ορίζουμε τις ανάγκες υγείας ή διατροφής των ανθρώπων με βάση το μέγεθος ή το σχήμα του σώματός τους.

Ας θυμηθούμε ότι η τροφή είναι καύσιμο για το σώμα μας και κάθε σώμα είναι ατομικό, μοναδικό και με διαφορετικές ανάγκες.