Οι συζητήσεις σχετικά με την παχυσαρκία συχνά επικεντρώνονται στο πόσοι άνθρωποι επηρεάζονται από αυτήν. Πρόσφατα, όμως, οι ειδικοί έχουν αρχίσει να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στο πότε οι άνθρωποι επηρεάζονται από την παχυσαρκία. Έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι αποτελούν πλέον την ηλικιακή ομάδα με τον υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, με τον μεγαλύτερο αριθμό νέων κρουσμάτων σε άτομα ηλικίας 20 έως 29 ετών, σύμφωνα με μελέτη στο American Journal of Clinical Nutrition .
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι η συχνότητα εμφάνισης παχυσαρκίας αυξάνεται σταθερά μεταξύ των ατόμων ηλικίας 18 έως 25 ετών τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network. Και τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι το 22% (περισσότεροι από ένας στους πέντε) εφήβους έχουν παχυσαρκία , σε σύγκριση με μόλις 5% τη δεκαετία του 1960. Αξίζει να δοθεί προσοχή στην τάση, καθώς μόλις ένας νεαρός ενήλικας που θα αναπτύξει παχυσαρκία, είναι πιο πιθανό να συνεχίσει να επηρεάζεται από την πάθηση για το υπόλοιπο της ζωής του - με αυξημένο κίνδυνο συναφών επιπτώσεων στην υγεία, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων τύπων καρκίνου, διαβήτη τύπου 2 και καρδιακών προβλημάτων.
Παράγοντες που συμβάλλουν στην παχυσαρκία
Παρά το πόσο συχνή είναι, η παχυσαρκία μπορεί να είναι μια από τις πιο παρεξηγημένες σύγχρονες παθήσεις υγείας. Το ευρύ κοινό, τα μέσα ενημέρωσης, ακόμη και οι επαγγελματίες υγείας, προωθούν τακτικά ξεπερασμένες και ακόμη και επικίνδυνες παρανοήσεις σχετικά με την ασθένεια - πρώτα απ 'όλα, ότι πρόκειται για πρόβλημα θέλησης. Όμως μελέτες έχουν δείξει ότι κάπου μεταξύ 40% και 70% του ΔΜΣ (δείκτη μάζας σώματος) κάποιου είναι γενετικά προκαθορισμένο ή γενετικά καθορισμένο. Αυτό πιθανότατα είναι ένα υψηλότερο ποσοστό από ό,τι θα πίστευαν πολλοί. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε και τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζει η υποκείμενη βιολογία και φυσιολογία μας στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας και στον καθορισμό του σωματικού βάρους κάποιου ως ενήλικα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο τρόπος ζωής δεν έχει καμία επίδραση. Παράγοντες όπως το χρόνιο στρες, ο κακός ύπνος, ο καθιστικός τρόπος ζωής ή μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορούν να δυσκολέψουν ιδιαίτερα τη διαχείριση του βάρους για κάποιον που είναι ήδη προγραμματισμένος για την παχυσαρκία. Η ενήλικη ζωή τείνει να είναι γεμάτη με αυτές τις περιβαλλοντικές επιρροές που προάγουν την παχυσαρκία. Πολλοί νέοι που αρχίζουν να ζουν μόνοι τους, συχνά έχουν περιορισμένο προϋπολογισμό και ενώ προσπαθούν να βρουν πώς να τραφούν μόνοι τους, μπορεί να στραφούν πιο συχνά σε φθηνά αλλά πολύ επεξεργασμένα γεύματα, όπως το fast food. Εν τω μεταξύ, μπορεί επίσης να κάνουν πιο καθιστική ζωή λόγω του επαγγελματικού ή φοιτητικού τους προγράμματος. Το άγχος, η έλλειψη ύπνου και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ μπορούν να κάνουν τη νεαρή ενήλικη ζωή μια περίοδο ταχείας αύξησης βάρους.
Ο εγκέφαλος των νέων βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, γεγονός που τους καθιστά πιο ευάλωτους στο άγχος, την παρορμητικότητα και το φαγητό που βασίζεται στην ανταμοιβή. Επίσης, συχνά δεν έχουν σταθερές ρουτίνες ή πόρους, επομένως η αύξηση βάρους μπορεί να προχωρήσει γρήγορα και αθόρυβα.
Άτομα που ήταν ήδη υπέρβαρα στα τέλη της εφηβείας ή στα 20 τους μπορεί να διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο να αναπτύξουν παχυσαρκία. Οι νεότεροι με ένα καλά λειτουργικό σύστημα ρύθμισης της ενέργειας είναι σε θέση να διατηρούν ένα υγιές βάρος ακόμη και αν λαμβάνουν υπερβολικές θερμίδες ή ζουν σε ένα περιβάλλον που προάγει την παχυσαρκία. Όταν ένα παιδί, ένας έφηβος ή ένας νεαρός ενήλικας αναπτύσσει παχυσαρκία, αυτό θα μπορούσε να είναι σημάδι ότι έχει ένα δυσλειτουργικό σύστημα ρύθμισης της ενέργειας.
Μια αυξανόμενη κρίση, αλλά γιατί τώρα;
Οι μεμονωμένοι παράγοντες που οδηγούν σε αυτήν την τάση δεν είναι καινούργιοι. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ο καθιστικός τρόπος ζωής και το χρόνιο στρες είναι διαδεδομένα εδώ και δεκαετίες. Αυτό που είναι καινούργιο είναι ο βαθμός, ο χρόνος και η συσσώρευση της έκθεσης, καθώς και το ποιος εισέρχεται στην νεαρή ενήλικη ζωή σήμερα. Το περιβάλλον που περιβάλλει τους νέους γίνεται ολοένα και πιο παχυσαρκικό και το σώμα τους δεν διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία για να το αντισταθμίσει.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι πιο διαδεδομένα , πιο πυκνά σε θερμίδες, πιο εύγευστα και πιο εύκολα στην κατανάλωση, λόγω της αύξησης των εφαρμογών delivery και της κουλτούρας των σνακ. Οι επιλογές τηλεργασίας και οι εφαρμογές delivery έχουν επίσης οδηγήσει σε περαιτέρω, μείωση της κίνησης. Δεν πρόκειται μόνο για λιγότερες προπονήσεις - είναι συνολικά λιγότερα βήματα. Και οι σύγχρονοι κανόνες, όπως η χρήση smartphone, το οικονομικό άγχος και η αστάθεια στην εργασία, επιδεινώνουν το χρόνιο άγχος και τις διαταραχές ύπνου, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την όρεξη και τον μεταβολισμό.
Επιπλέον, αρχίζουμε τώρα να βλέπουμε τις επιπτώσεις του αυξανόμενου αριθμού υπέρβαρων παιδιών και εφήβων. Το σώμα «μαθαίνει» πώς να χρησιμοποιεί την τροφή και την ενέργεια νωρίς στη ζωή (ένα φαινόμενο γνωστό ως μεταβολική αποτύπωση). Έτσι, το να έχει κάποιος ΔΜΣ άνω του μέσου όρου ή αντίσταση στην ινσουλίνη σε νεότερη ηλικία μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες κάποιος να αναπτύξει παχυσαρκία και σχετικές επιπλοκές στα 20 του αντί για τα 40 του. Συμπέρασμα: Η βιολογία δεν έχει αλλάξει, αλλά το περιβάλλον και η έκθεση στα πρώτα χρόνια της ζωής έχουν αλλάξει, και οι επιπτώσεις εμφανίζονται τώρα νωρίτερα.
Προσαρμογή μιας θεραπευτικής προσέγγισης
Όποιος έχει προσπαθήσει ποτέ να χάσει βάρος πιθανότατα έχει ακούσει τη συμβουλή «να τρώτε λιγότερο και κινείστε περισσότερο». Ενώ οι αλλαγές στον τρόπο ζωής θα πρέπει να αποτελούν μέρος της διαχείρισης της παχυσαρκίας, το να τις αντιμετωπίζουμε σαν να είναι η συνολική εικόνα είναι λάθος. Η άσκηση και η αλλαγή των διατροφικών σας συνηθειών μπορούν να αποφέρουν πολλά οφέλη στο σώμα. Αλλά δεν είναι η μοναδική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Ο λόγος ανάγεται στα αίτια της παχυσαρκίας: Τόσο η γενετική προδιάθεση όσο και το περιβάλλον που ευνοεί την παχυσαρκία. Όταν οι άνθρωποι τροποποιούν μόνο το περιβάλλον τους (όπως αλλάζοντας τη διατροφή τους), μάχονται ενάντια στη βιολογία του σώματός τους. Αυτό δυσκολεύει την απώλεια βάρους και πολύ συχνά, αν το κάνουν, καταλήγουν να το ξαναπάρουν.
Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας των νέων αφορά τη διατροφή, την άσκηση, την ψυχική υγεία, την υποστήριξη συμπεριφοράς και τη φαρμακευτική αγωγή. Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο θεραπείας για την παχυσαρκία θα πρέπει να περιλαμβάνει ρεαλιστικά πρότυπα διατροφής που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να λαμβάνουν περισσότερες πρωτεΐνες και φυτικές ίνες και να αποφεύγουν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς και ασκήσεις για την ανάπτυξη μυών. Το ηλικιακό εύρος των νεαρών ενηλίκων είναι ένα παράθυρο για την ανάπτυξη της άπαχης μάζας που προστατεύει τον μεταβολισμό μακροπρόθεσμα, επομένως η προπόνηση αντίστασης και η επαρκής πρωτεΐνη είναι αδιαπραγμάτευτες.
Ο ύπνος και η διαχείριση του στρες είναι επίσης καθοριστικής σημασίας, καθώς και τα δύο έχουν τεράστιο αντίκτυπο στα σήματα της όρεξης σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα. Γενικά, όμως, η υποστήριξη ψυχικής υγείας έχει μεγαλύτερη σημασία για τους νέους καθώς είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε ζητήματα όπως οι διατροφικές διαταραχές, το άγχος, η κατάθλιψη και το στίγμα λόγω βάρους. Ο στόχος δεν είναι μόνο η απώλεια βάρους, αλλά και η έγκαιρη δημιουργία βιώσιμων συνηθειών και μεταβολικής ανθεκτικότητας.
Τα καλά νέα; Η έγκαιρη παρέμβαση λειτουργεί. Οι νέοι έχουν τεράστια μεταβολική πλαστικότητα. Αυτό αναφέρεται στην ικανότητα του σώματός τους να ανακτά την κανονική μεταβολική λειτουργία. Δεδομένου ότι οι νεότεροι άνθρωποι έχουν μικρότερη συσσωρευτική έκθεση στην παχυσαρκία, τείνουν να «ανακάμπτουν» καλά εάν είναι σε θέση να θεραπεύσουν την πάθηση. Όταν οι νέοι λαμβάνουν ολοκληρωμένη, βασισμένη σε στοιχεία φροντίδα, μπορούν να αλλάξουν δραματικά την πορεία της υγείας τους για τις επόμενες δεκαετίες.
Προετοιμασία για το κύμα—και αλλαγή της τροχιάς
Η αντιμετώπιση του επόμενου κύματος παχυσαρκίας πριν μετατραπεί σε κρίση απαιτεί μια στοχαστική προσέγγιση που αποστιγματίζει την παχυσαρκία και ανταποκρίνεται στη νεολαία. Το βάρος δεν είναι απλώς θέμα θέλησης, είναι βιολογία που αλληλεπιδρά με το περιβάλλον. Οι νέοι σήμερα ζουν σε έναν κόσμο που προκαλεί παχυσαρκία για τον οποίο τα σώματά τους δεν έχουν σχεδιαστεί. Το στίγμα που σχετίζεται με το βάρος, οι ανεπαρκείς και δυσπρόσιτες επιλογές υγειονομικής περίθαλψης και οι κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις μπορούν να κάνουν τη διαχείριση της παχυσαρκίας ακόμη πιο δύσκολη για τους νέους. Θα είναι αρκετή η αναγνώριση αυτών των εμποδίων για να τα ξεπεράσουμε; Το ερώτημα είναι σοβαρό, και ο χρόνος σιγά σιγά τελειώνει, καθώς το επόμενο κύμα φτάνει στην ακτή…
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.