Ο κύκλος σου είναι ένας «χάρτης» της υγείας σου: Τι προσπαθεί να σου πει κάθε μήνα το σώμα σου

Κάθε μήνα, το σώμα σας περνά μέσα από μία από τις πιο σύνθετες ορμονικές ακολουθίες στη βιολογία του ανθρώπου. Τέσσερις διαφορετικές φάσεις. Τέσσερα διαφορετικά ορμονικά περιβάλλοντα. Τα οιστρογόνα αυξάνονται και μειώνονται. Η προγεστερόνη παράγεται και στη συνέχεια υποχωρεί. Τα ωοθυλάκια αναπτύσσονται, ωριμάζουν και απελευθερώνουν το ωάριο. Το ενδομήτριο δημιουργείται και αποβάλλεται. Ολόκληρο αυτό το σύστημα συντονίζεται μέσω ενός συνεχούς κύκλου επικοινωνίας ανάμεσα στον εγκέφαλο, τις ωοθήκες και το ενδοκρινικό σύστημα.

Και όμως, οι περισσότερες γυναίκες έχουν διδαχθεί μόνο ένα πράγμα σχετικά με όλα αυτά: Πότε να περιμένουν την περίοδό τους και πώς να τη διαχειριστούν όταν εμφανιστεί. Ο κύκλος δεν είναι μια ενόχληση που πρέπει απλώς να διαχειριστείτε. Είναι μια μηνιαία αναφορά για την κατάσταση της ορμονικής σας υγείας. Και όταν γνωρίζετε πώς να τον «διαβάζετε», αποκτάτε πρόσβαση σε πολύτιμες πληροφορίες για το σώμα σας.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Είναι το «χωρίς ζάχαρη» το ίδιο με το «χωρίς προσθήκη ζάχαρης»;

Γιατί η παρακολούθηση του κύκλου σας έχει σημασία πέρα από τη γονιμότητα

Η παρακολούθηση του κύκλου έχει παραδοσιακά συζητηθεί κυρίως σε δύο πλαίσια: την αντισύλληψη και τη σύλληψη. Αν δεν προσπαθείτε ενεργά να μείνετε έγκυος ή να αποφύγετε μια εγκυμοσύνη, το μήνυμα που συχνά λαμβάνετε είναι ότι η παρακολούθηση του κύκλου δεν είναι απαραίτητη. Αυτό όμως αποτελεί μια χαμένη ευκαιρία στον τομέα της γυναικείας υγείας.

Ο κύκλος σας μπορεί να αποτελέσει ένα παράθυρο στην υγεία του ενδοκρινικού σας συστήματος. Οι αλλαγές στη διάρκεια του κύκλου, στην ποσότητα της ροής, στον πόνο και στα συμπτώματα που εμφανίζονται μέσα στον μήνα αποτελούν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα επικοινωνεί ότι κάτι στο ορμονικό περιβάλλον έχει αλλάξει. Ένας κύκλος που ξαφνικά γίνεται μικρότερος. Μια περίοδος που γίνεται πιο έντονη. Ένα προεμμηνορροϊκό σύνδρομο που επιδεινώνεται σταδιακά μέσα σε αρκετούς μήνες. Αιμορραγία μεταξύ περιόδων που δεν υπήρχε προηγουμένως.

Αυτά δεν είναι τυχαία γεγονότα. Είναι μοτίβα και τα μοτίβα μεταφέρουν πληροφορίες. Για μια γυναίκα που προσπαθεί να ισορροπήσει μια απαιτητική καριέρα μαζί με μια ορμονική διαταραχή, η κατανόηση αυτών των μοτίβων δεν είναι χρήσιμη μόνο για την υγεία της. Είναι χρήσιμη και για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει τον χρόνο της, εργάζεται, αναρρώνει και αποδίδει μέσα στον μήνα.

Οι τέσσερις φάσεις του κύκλου και τι μπορούν να σας δείξουν

Έμμηνος ρύση

Η περίοδος είναι το πιο εμφανές κομμάτι του κύκλου σας και αυτό για το οποίο οι περισσότερες γυναίκες διαθέτουν τις περισσότερες πληροφορίες, ακόμη κι αν ποτέ δεν το έχουν αντιμετωπίσει ως δεδομένα που μπορούν να αξιολογηθούν. Η ποσότητα της ροής μπορεί να σας δώσει πληροφορίες σχετικά με την ισορροπία οιστρογόνων και προγεστερόνης στον προηγούμενο κύκλο.

Η έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία, καθώς και η παρουσία σημαντικών θρόμβων αίματος, μπορεί να υποδηλώνουν αυξημένη δράση των οιστρογόνων σε σχέση με την προγεστερόνη ή καταστάσεις όπως τα ινομυώματα και η αδενομύωση, οι οποίες επηρεάζουν τη δομή του ενδομητρίου.

Η ένταση του πόνου μπορεί επίσης να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την παραγωγή προσταγλανδινών, ουσιών που παίζουν σημαντικό ρόλο στον πόνο της περιόδου και επηρεάζονται από διάφορους ορμονικούς, φλεγμονώδεις και παράγοντες του τρόπου ζωής. Ο έντονος πόνος δεν είναι κάτι που πρέπει απλώς να αποδεχτείτε ως φυσιολογικό. Είναι ένα μήνυμα ότι το φλεγμονώδες περιβάλλον του οργανισμού μπορεί να χρειάζεται προσοχή.

Η διάρκεια του κύκλου (ο αριθμός των ημερών από την πρώτη ημέρα μιας περιόδου έως την πρώτη ημέρα της επόμενης) είναι ένα από τα πιο σημαντικά μεμονωμένα στοιχεία που μπορείτε να παρακολουθείτε. Ένας υγιής κύκλος συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 25 και 35 ημερών. Κύκλοι που παραμένουν σταθερά μικρότεροι ή μεγαλύτεροι από αυτό το εύρος αξίζουν διερεύνηση.

Η ωοθυλακική φάση

Μετά την περίοδο, τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να αυξάνονται καθώς τα ωοθυλάκια αναπτύσσονται στις ωοθήκες. Ένα ωοθυλάκιο γίνεται κυρίαρχο και συνεχίζει να μεγαλώνει. Παράλληλα, το ενδομήτριο αρχίζει να αναδομείται. Αυτή είναι η φάση κατά την οποία πολλές γυναίκες αισθάνονται καλύτερα. Η ενέργεια αυξάνεται. Η πνευματική διαύγεια βελτιώνεται. Η κοινωνική διάθεση ενισχύεται. Το δέρμα συχνά φαίνεται πιο καθαρό. Αυτό είναι αποτέλεσμα της δράσης των οιστρογόνων, τα οποία επιτελούν τον ρόλο για τον οποίο έχουν σχεδιαστεί.

Όταν όμως αυτή η φάση αισθάνεται σταθερά «επίπεδη», με θολή σκέψη ή χαμηλή ενέργεια, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι η παραγωγή ή η δράση των οιστρογόνων δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Η διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει τη συνολική διάρκεια του κύκλου. Μια σύντομη ωοθυλακική φάση συνήθως σημαίνει μικρότερο κύκλο. Η μείωση της διάρκειας αυτής της φάσης αποτελεί ένα από τα πρώτα σημάδια ορμονικών αλλαγών στην περιεμμηνόπαυση, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί λόγω χρόνιου στρες, σημαντικά μειωμένης πρόσληψης τροφής ή διαταραχών του θυρεοειδούς.

Ωορρηξία

Η ωορρηξία είναι το σημείο προς το οποίο οδηγεί ολόκληρο το πρώτο μισό του κύκλου. Μια αύξηση της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH) ενεργοποιεί το κυρίαρχο ωοθυλάκιο ώστε να απελευθερώσει ένα ωάριο. Το κενό ωοθυλάκιο στη συνέχεια μετατρέπεται σε ωχρό σωμάτιο, το οποίο αρχίζει να παράγει προγεστερόνη. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι η ωορρηξία δεν συμβαίνει την 14η ημέρα του κύκλου για τις περισσότερες γυναίκες. Αυτή η ημερομηνία βασίζεται στην υπόθεση ενός τυπικού κύκλου 28 ημερών.

Στην πραγματικότητα, η ωορρηξία συμβαίνει συνήθως περίπου 12 έως 16 ημέρες πριν από την επόμενη περίοδο, γεγονός που σημαίνει ότι ο χρόνος της αλλάζει σημαντικά ανάλογα με τη διάρκεια του προσωπικού σας κύκλου. Αν ο κύκλος σας είναι μεγαλύτερος, η ωορρηξία θα συμβεί αργότερα. Αν είναι μικρότερος, θα συμβεί νωρίτερα. Ο αριθμός της ημέρας έχει πολύ μικρότερη σημασία από το να κατανοήσετε πότε συμβαίνει η ωορρηξία μέσα στο δικό σας προσωπικό μοτίβο.

Η επιβεβαίωση της ωορρηξίας είναι ένα από τα σημαντικότερα δεδομένα που μπορείτε να συλλέξετε σχετικά με τον κύκλο σας. Πολλές γυναίκες θεωρούν ότι έχουν ωορρηξία, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν συμβαίνει. Χωρίς ωορρηξία, η παραγωγή προγεστερόνης μειώνεται σημαντικά. Για ορισμένες γυναίκες, αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία μεταξύ οιστρογόνων και προγεστερόνης και να συμβάλει σε συμπτώματα όπως ο κακός ύπνος, οι αλλαγές στη διάθεση και το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο.

Τα σημάδια της ωορρηξίας περιλαμβάνουν καθαρή, ελαστική τραχηλική βλέννα, μια μικρή αύξηση της βασικής θερμοκρασίας του σώματος μετά την ωορρηξία και, σε ορισμένες γυναίκες, ήπια ενόχληση στη μία πλευρά της λεκάνης, γνωστή ως mittelschmerz. Οι εφαρμογές παρακολούθησης κύκλου και τα τεστ πρόβλεψης ωορρηξίας μπορούν επίσης να βοηθήσουν στον εντοπισμό της αύξησης της LH.

unsplash

Η ωχρινική φάση

Η ωχρινική φάση είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο, στις γυναίκες με ορμονικές διαταραχές, εμφανίζονται συχνότερα ενδείξεις δυσλειτουργίας. Μετά την ωορρηξία, η προγεστερόνη αυξάνεται, φτάνει στο υψηλότερο επίπεδό της περίπου μία εβδομάδα αργότερα και στη συνέχεια μειώνεται καθώς το ωχρό σωμάτιο υποχωρεί. Αυτό οδηγεί στην έναρξη της περιόδου, εφόσον δεν έχει συμβεί σύλληψη. Μια υγιής ωχρινική φάση διαρκεί τουλάχιστον 10 έως 12 ημέρες. Μικρότερη διάρκεια μπορεί να υποδηλώνει ότι το ωχρό σωμάτιο δεν διατηρείται αρκετά ώστε να παράγει επαρκή ποσότητα προγεστερόνης, ένα μοτίβο που είναι γνωστό ως ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης.

Η εμφάνιση κηλίδων αίματος πριν από την περίοδο, οι σύντομοι κύκλοι και το έντονο προεμμηνορροϊκό σύνδρομο συνδέονται συχνά με αυτό το μοτίβο. Η ποιότητα της ωχρινικής φάσης συνδέεται στενά με την παραγωγή προγεστερόνης. Ο βαθύς και αναζωογονητικός ύπνος, η σταθερή διάθεση και η διαχειρίσιμη ενέργεια τις ημέρες πριν από την περίοδο αποτελούν ενδείξεις μιας καλά λειτουργικής ωχρινικής φάσης. Αντίθετα, το άγχος, ο διακεκομμένος ύπνος, η θολή σκέψη, το έντονο προεμμηνορροϊκό σύνδρομο και η πρώιμη εμφάνιση κηλίδων αίματος μπορεί να δείχνουν ότι αυτή η φάση δεν λειτουργεί ιδανικά.

Τι να παρακολουθείτε και πώς να το κάνετε

Δεν χρειάζεστε μια σύνθετη εφαρμογή για να αρχίσετε να συλλέγετε χρήσιμες πληροφορίες από τον κύκλο σας. Η βασική πρακτική παρακολούθησης περιλαμβάνει τα εξής:

• Σημειώστε την πρώτη ημέρα κάθε περιόδου και την τελευταία ημέρα πριν ξεκινήσει η επόμενη. Αυτό σας δίνει τη διάρκεια του κύκλου σας. Κάντε το για τρεις μήνες και θα έχετε μια ουσιαστική εικόνα του προσωπικού σας μοτίβου.
• Σημειώστε τη ροή. Είναι ελαφριά, μέτρια ή έντονη; Υπάρχουν θρόμβοι; Πόσες ημέρες διαρκεί; Υπάρχει αιμορραγία ή κηλίδες αίματος εκτός της περιόδου;
• Σημειώστε τον πόνο. Χρησιμοποιήστε μια απλή κλίμακα από το 1 έως το 10 και αξιολογήστε πόσο επηρεάζει την καθημερινότητά σας. Πού αισθάνεστε τον πόνο και πότε είναι πιο έντονος;
• Καταγράψτε την ενέργεια και τη διάθεσή σας μέσα στον μήνα. Ακόμη και μια σύντομη καθημερινή σημείωση, ένας αριθμός ή μία μόνο λέξη, για αρκετούς κύκλους μπορεί να αποκαλύψει μοτίβα που δεν είναι εύκολο να φανούν στην καθημερινότητα, αλλά γίνονται ξεκάθαρα όταν τα δείτε συνολικά.

Αν θέλετε να προχωρήσετε σε πιο λεπτομερή παρακολούθηση, η μέτρηση της βασικής θερμοκρασίας σώματος (η μέτρηση της θερμοκρασίας σας αμέσως μόλις ξυπνήσετε, πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι, με τη χρήση ειδικού θερμομέτρου βασικής θερμοκρασίας) αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους τρόπους επιβεβαίωσης της ωορρηξίας και αξιολόγησης της ποιότητας της ωχρινικής φάσης. Μια αύξηση της θερμοκρασίας τουλάχιστον κατά 0,2 βαθμούς Κελσίου, η οποία διατηρείται για τουλάχιστον τρεις συνεχόμενες ημέρες, επιβεβαιώνει ότι έχει συμβεί ωορρηξία.

Πού εντάσσεται η διατροφή σε όλη αυτή την εικόνα

Όταν αρχίζετε να βλέπετε τον κύκλο σας ως δεδομένα, το επόμενο ερώτημα είναι: τι σας δείχνουν αυτά τα δεδομένα και τι μπορείτε πραγματικά να κάνετε με αυτά; Οι ορμόνες δεν λειτουργούν απομονωμένες. Δημιουργούνται, ενεργοποιούνται και απομακρύνονται μέσω συστημάτων που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφή, την υγεία του εντέρου και τη μεταβολική ισορροπία.

Ορισμένα μοτίβα στον κύκλο μπορεί να υποδεικνύουν συγκεκριμένες υποκείμενες ανάγκες. Η έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία, καθώς και η παρουσία θρόμβων, μπορεί να υποδηλώνουν σχετική υπεροχή των οιστρογόνων και αλλαγές στη δομή του ενδομητρίου. Αυτές οι αλλαγές επηρεάζονται από το πόσο αποτελεσματικά το ήπαρ και το έντερο απομακρύνουν τις ορμόνες από τον οργανισμό, καθώς και από την πρόσληψη φυτικών ινών και το συνολικό επίπεδο φλεγμονής.

Ο έντονος πόνος κατά την περίοδο συνδέεται συχνά με υψηλότερα επίπεδα φλεγμονωδών προσταγλανδινών, οι οποίες επηρεάζονται από την ισορροπία των λιπαρών οξέων (για παράδειγμα, την πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων σε σχέση με τα επεξεργασμένα έλαια), καθώς και από μικροθρεπτικά συστατικά που βοηθούν στη ρύθμιση της φλεγμονής.

Η χαμηλή ενέργεια, η πεσμένη διάθεση ή η αίσθηση ότι βρίσκεστε «κολλημένες στη νεκρά ταχύτητα» κατά την ωοθυλακική φάση μπορεί να υποδηλώνουν ανεπαρκή πρόσληψη τροφής, αστάθεια στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα ή ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για τη φυσιολογική παραγωγή οιστρογόνων και τη λειτουργία του θυρεοειδούς.

Μια σύντομη και συμπτωματική ωχρινική φάση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πρώιμες κηλίδες αίματος πριν από την περίοδο, μπορεί να δείχνει ότι η παραγωγή προγεστερόνης δυσκολεύεται. Αυτό συχνά σχετίζεται με χρόνιο στρες, χαμηλή συνολική ενεργειακή διαθεσιμότητα ή ανεπαρκή πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, όπως οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, το μαγνήσιο και ο ψευδάργυρος.

Δεν χρειάζεται να κάνετε διάγνωση στον εαυτό σας μόνο μέσα από τον κύκλο σας. Ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσετε μια νέα λίστα με πράγματα που πρέπει να σας ανησυχούν, αλλά να αναγνωρίσετε ότι τα συμπτώματά σας δεν είναι τυχαία. Αποτελούν μηνύματα από συστήματα του οργανισμού που ανταποκρίνονται σε αυτά που τρώτε και στον τρόπο με τον οποίο τρέφεστε.

Η διατροφή είναι ένας από τους πιο άμεσους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να επηρεάσετε το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούν οι ορμόνες σας. Αυτό μπορεί να σημαίνει υποστήριξη της ισορροπίας του σακχάρου στο αίμα, ώστε η διάθεση και η ενέργεια να είναι πιο σταθερές, αύξηση συγκεκριμένων λιπαρών ή φυτικών ινών που επηρεάζουν τα φλεγμονώδη μονοπάτια ή εστίαση σε μικροθρεπτικά συστατικά που αποτελούν τη βάση της παραγωγής ορμονών και των διαδικασιών απομάκρυνσης ουσιών από τον οργανισμό.

Για ορισμένες γυναίκες, μικρές και στοχευμένες αλλαγές, βασισμένες στις δικές τους παρατηρήσεις, μπορούν να είναι αρκετές ώστε να αλλάξουν συγκεκριμένα μοτίβα μέσα σε μερικούς κύκλους. Για άλλες γυναίκες, ιδιαίτερα όσες αντιμετωπίζουν σύνθετα συμπτώματα, χρόνιες καταστάσεις ή έχουν απαιτητική καθημερινότητα, η αξιολόγηση των δεδομένων του κύκλου τους μαζί με τη διατροφή, την υγεία του εντέρου, τα επίπεδα στρες και το ιατρικό ιστορικό από έναν επαγγελματία διατροφής μπορεί να κάνει την ερμηνεία πολύ πιο ξεκάθαρη και το πλάνο πιο αποτελεσματικό. Ο κύκλος σας ήδη σας δείχνει τι συμβαίνει. Η κατανόηση του ρόλου της διατροφής στην υγεία των γυναικών μπορεί να σας βοηθήσει να ανταποκριθείτε καλύτερα στα μοτίβα που παρατηρείτε.

Τι σας δείχνουν πραγματικά τα δεδομένα

Ένας σταθερά μεγάλος κύκλος με αραιή, καθυστερημένη ωορρηξία και σύντομη, συμπτωματική ωχρινική φάση δείχνει ένα συγκεκριμένο μοτίβο. Ένας σύντομος κύκλος με έντονη ροή, πρώιμες κηλίδες αίματος και έντονες κράμπες δείχνει ένα διαφορετικό μοτίβο. Οι ακανόνιστοι κύκλοι χωρίς ξεκάθαρη εικόνα για αρκετούς μήνες δείχνουν ένα τρίτο μοτίβο. Κάθε ένα από αυτά τα μοτίβα έχει πίσω του μια ορμονική ιστορία. Και αυτή η ιστορία αποτελεί το σημείο εκκίνησης για να κατανοήσετε τι χρειάζεται πραγματικά το σώμα σας. Όχι ένα γενικό πρωτόκολλο. Όχι μια τυχαία λίστα συμπληρωμάτων. Αλλά μια στοχευμένη προσέγγιση που ανταποκρίνεται στη συγκεκριμένη δυσλειτουργία που αποκαλύπτουν τα δεδομένα σας. Δεν ξεκινάμε από μια λίστα συμπτωμάτων και μια θεωρία. Ξεκινάμε από ένα μοτίβο. Ο κύκλος σας σάς παρέχει πληροφορίες κάθε μήνα.

Η παρακολούθηση του κύκλου μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες, όμως δεν μπορεί να διαγνώσει υποκείμενες παθήσεις. Εάν αντιμετωπίζετε έντονο πόνο, πολύ βαριά αιμορραγία, σημαντικές αλλαγές στον κύκλο σας ή συμπτώματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής σας, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε στον γιατρό σας ή σε άλλον εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.