5 καλοκαιρινά συμπτώματα που κάνουμε το λάθος να τα αποδίδουμε απλώς στη ζέστη

Το καλοκαίρι, η ζέστη και η υγρασία μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον οργανισμό. Ένας πονοκέφαλος που επιμένει, η έντονη κόπωση, η ζάλη όταν σηκωνόμαστε όρθιοι, η ναυτία ή μια ξαφνική αίσθηση ότι η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα είναι εύκολο να αποδοθούν στις υψηλές θερμοκρασίες. Και πράγματι, σε αρκετές περιπτώσεις η ζέστη είναι η αιτία. Δεν είναι όμως πάντα έτσι. Ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να αποτελούν ένδειξη αφυδάτωσης, θερμικής εξάντλησης, διαταραχής της αρτηριακής πίεσης ή ακόμη και ενός προβλήματος που δεν σχετίζεται άμεσα με τη θερμοκρασία. Γι' αυτό έχει σημασία να γνωρίζουμε πότε ένα «απλό» καλοκαιρινό σύμπτωμα χρειάζεται περισσότερη προσοχή.

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία

Ο οργανισμός διατηρεί τη θερμοκρασία του σώματος μέσα σε ένα πολύ στενό εύρος και ενεργοποιεί διάφορους μηχανισμούς για να παραμείνει δροσερός όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αυξάνεται. Τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του δέρματος διαστέλλονται, η παραγωγή ιδρώτα αυξάνεται και η καρδιά εργάζεται περισσότερο, ώστε να μεταφέρει περισσότερο αίμα προς την περιφέρεια του σώματος και να διευκολύνει την αποβολή θερμότητας.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Τρως ξηρούς καρπούς κάθε μέρα; Να τι θα συμβεί στο σώμα σου αν το παρακάνεις

Στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, οι μηχανισμοί αυτοί λειτουργούν αποτελεσματικά. Η υψηλή θερμοκρασία και, κυρίως, η υψηλή υγρασία μπορούν όμως να αυξήσουν σημαντικά την επιβάρυνση του οργανισμού.

5 συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε

Επίμονη κόπωση

Είναι φυσιολογικό να αισθανόμαστε πιο κουρασμένοι ύστερα από αρκετές ώρες στη ζέστη. Όταν όμως η κόπωση είναι έντονη, επιμένει για ημέρες ή δεν εξηγείται από αυξημένη σωματική δραστηριότητα, αξίζει να διερευνηθεί. Η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει την καρδιαγγειακή και νεφρική λειτουργία, ενώ η ζέστη μπορεί επίσης να επιδεινώσει την κακή ποιότητα ύπνου. Παράλληλα, επίμονη κόπωση μπορεί να σχετίζεται με άλλες καταστάσεις, όπως αναιμία ή διαταραχές του θυρεοειδούς. Άλλο είναι η φυσιολογική κούραση μετά από ένα ζεστό απόγευμα και άλλο η κόπωση που συνεχίζεται και το επόμενο πρωί.

Ζάλη ή τάση λιποθυμίας, ιδιαίτερα όταν σηκωνόμαστε όρθιοι

Η ζάλη όταν σηκωνόμαστε απότομα μπορεί να σχετίζεται με ορθοστατική υπόταση, δηλαδή απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης κατά την αλλαγή θέσης. Η ζέστη μπορεί να εντείνει το φαινόμενο, καθώς τα αιμοφόρα αγγεία είναι ήδη διασταλμένα και μεγαλύτερη ποσότητα αίματος κατευθύνεται προς την επιφάνεια του σώματος. Το σύμπτωμα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε ανθρώπους που λαμβάνουν φάρμακα για την αρτηριακή πίεση ή άλλα φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν την πίεση και την ισορροπία των υγρών.

Πονοκέφαλοι που επανεμφανίζονται

Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να αποτελέσουν εκλυτικό παράγοντα για πονοκεφάλους και ημικρανίες, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με αφυδάτωση, διαταραχές του ύπνου και μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης. Για τους ανθρώπους που έχουν ημικρανίες, το καλοκαίρι μπορεί επομένως να δημιουργεί έναν συνδυασμό παραγόντων που αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης κρίσεων. Αν οι πονοκέφαλοι εμφανίζονται συστηματικά ή έχουν αλλάξει χαρακτήρα, δεν θα πρέπει να θεωρούνται αυτόματα αποτέλεσμα της ζέστης.

Ναυτία χωρίς προφανή αιτία

Η ναυτία κατά τη διάρκεια μιας ζεστής ημέρας μπορεί να αποτελεί ένα από τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης. Μπορεί επίσης να σχετίζεται με αφυδάτωση ή άλλες αιτίες, επομένως δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστεί η προέλευσή της. Όταν η ναυτία συνοδεύεται από έντονη αδυναμία, ζάλη, πονοκέφαλο, έντονη εφίδρωση ή επιδείνωση της γενικής κατάστασης, χρειάζεται απομάκρυνση από τη ζέστη και αξιολόγηση της κατάστασης.

Αίσθημα παλμών ή πολύ γρήγορος καρδιακός ρυθμός

Η καρδιά φυσιολογικά μπορεί να χτυπά γρηγορότερα όταν κάνει ζέστη, καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλει θερμότητα. Ωστόσο, οι έντονοι ή επίμονοι παλμοί μπορεί επίσης να σχετίζονται με αφυδάτωση, διαταραχές ηλεκτρολυτών ή κάποιο υποκείμενο καρδιαγγειακό ή θυρεοειδικό πρόβλημα. Εάν οι ταχυπαλμίες είναι έντονες, επιμένουν ή συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη ή λιποθυμική τάση, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Τα φάρμακα που μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία στη ζέστη

Ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ ορισμένων φαρμάκων και της υψηλής θερμοκρασίας. Τα διουρητικά, για παράδειγμα, αυξάνουν την αποβολή υγρών μέσω των ούρων και μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης. Ορισμένα αντιυπερτασικά μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο ζάλης ή λιποθυμίας, ενώ ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την εφίδρωση και την ικανότητα του οργανισμού να αποβάλλει θερμότητα.

Μεταξύ των φαρμάκων που μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία στη ζέστη περιλαμβάνονται, ανάλογα με το φάρμακο και τον ασθενή, ορισμένα διουρητικά, αναστολείς ΜΕΑ, β-αναστολείς, αναστολείς διαύλων ασβεστίου, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά, αντιισταμινικά και φάρμακα για τον θυρεοειδή. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να διακόψουμε κάποιο φάρμακο. Αν λαμβάνουμε φαρμακευτική αγωγή και παρουσιάζουμε ασυνήθιστη κόπωση, ζάλη ή δυσκολία να ανεχτούμε τη ζέστη, καλό είναι να συμβουλευτούμε τον γιατρό μας.

unsplash

Για τις γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση

Το καλοκαίρι μπορεί να δημιουργήσει μια ιδιαίτερα δύσκολη σύγχυση για τις γυναίκες που βρίσκονται στην περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση. Οι εξάψεις προκαλούν ξαφνικό αίσθημα έντονης θερμότητας, εφίδρωση, έξαψη στο πρόσωπο και τον λαιμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αίσθημα ότι η καρδιά χτυπά γρήγορα. Όταν αυτό συμβαίνει σε μια ήδη πολύ ζεστή ημέρα, μπορεί να είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε μια έξαψη από την αρχόμενη θερμική εξάντληση.

Οι εξάψεις αποτελούν αγγειοκινητικό σύμπτωμα που συνδέεται με τις ορμονικές μεταβολές της εμμηνόπαυσης και συνήθως διαρκούν από λίγα λεπτά έως περίπου μισή ώρα. Η θερμική εξάντληση, αντίθετα, συνδέεται με παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη και μπορεί να συνοδεύεται από έντονη αδυναμία, ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία και έντονη εφίδρωση. Εάν μια γυναίκα αισθάνεται ασυνήθιστα αδύναμη ή συγχυτική, έχει συμπτώματα που επιμένουν ή δεν μπορεί να ανακουφιστεί απομακρυνόμενη από τη ζέστη, δεν θα πρέπει να θεωρήσει αυτόματα ότι πρόκειται απλώς για μια έξαψη.

Οι μύθοι για την ενυδάτωση που αξίζει να γνωρίζουμε

Η συμβουλή «οκτώ ποτήρια νερό την ημέρα» είναι γνωστή σε όλους, όμως οι ανάγκες σε υγρά δεν είναι ίδιες για όλους και αυξάνονται όταν η θερμοκρασία είναι υψηλή ή όταν ιδρώνουμε περισσότερο. Η δίψα αποτελεί σημαντικό σήμα του οργανισμού, αλλά δεν είναι ο μοναδικός τρόπος να αξιολογούμε την ενυδάτωσή μας. Οι ανάγκες σε υγρά επηρεάζονται από την ηλικία, τη σωματική δραστηριότητα, τη θερμοκρασία, την εφίδρωση και την κατάσταση της υγείας.

Τα ούρα με ανοιχτό κίτρινο χρώμα συνήθως συνάδουν με καλή ενυδάτωση, ενώ τα πολύ σκούρα ούρα μπορεί να αποτελούν ένδειξη ότι χρειάζονται περισσότερα υγρά, αν και το χρώμα των ούρων επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες. Σε έντονη ή παρατεταμένη εφίδρωση, δεν χάνεται μόνο νερό αλλά και ηλεκτρολύτες, κυρίως νάτριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια παρατεταμένης άσκησης, μπορεί να χρειάζεται διαφορετική στρατηγική ενυδάτωσης. Παράλληλα, το αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει την αφυδάτωση και η κατανάλωσή του σε συνδυασμό με παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη χρειάζεται προσοχή. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και τα τρόφιμα συμβάλλουν στην πρόσληψη υγρών. Φρούτα και λαχανικά, για παράδειγμα, έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό.

Άσκηση και ζέστη: Πότε πρέπει να σταματήσουμε

Η άσκηση σε υψηλές θερμοκρασίες απαιτεί προσαρμογές. Ο οργανισμός χρειάζεται χρόνο για να εγκλιματιστεί στη ζέστη και η σταδιακή αύξηση της έκθεσης και της έντασης είναι σημαντικότερη από την προσπάθεια να διατηρήσουμε το ίδιο επίπεδο άσκησης που έχουμε σε πιο δροσερές συνθήκες. Όταν η θερμοκρασία και η υγρασία είναι υψηλές, η εξάτμιση του ιδρώτα δυσκολεύει και μαζί της μειώνεται η ικανότητα του σώματος να αποβάλλει θερμότητα. Γι' αυτό είναι προτιμότερο:

• Να επιλέγουμε τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας για άσκηση
• Να μειώνουμε την ένταση όταν η ζέστη και η υγρασία είναι υψηλές
• Να αυξάνουμε σταδιακά τη διάρκεια και την ένταση της άσκησης
• Να κάνουμε συχνά διαλείμματα και να αναζητούμε σκιά
• Να σταματάμε αμέσως εάν εμφανιστούν ζάλη, ναυτία, έντονος πονοκέφαλος ή ασυνήθιστη αδυναμία

Το να σταματήσουμε την άσκηση επειδή αισθανόμαστε άσχημα δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Είναι ένας τρόπος να ακούσουμε τα σήματα του οργανισμού μας.

Πότε δεν πρέπει να περιμένουμε να περάσει μόνο του

Τα ήπια συμπτώματα μπορεί να βελτιωθούν με την απομάκρυνση από τη ζέστη, την ξεκούραση και την κατάλληλη ενυδάτωση. Υπάρχουν όμως ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια που χρειάζονται άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται:

• Σύγχυση, αποπροσανατολισμός ή διαταραχή της ομιλίας
• Λιποθυμία ή έντονη τάση λιποθυμίας
• Επίμονος έμετος που δεν επιτρέπει την πρόσληψη υγρών
• Πόνος στο στήθος
• Επίμονες ή έντονες ταχυπαλμίες
• Πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος
• Έντονη αδυναμία ή επιδείνωση της κατάστασης παρά την απομάκρυνση από τη ζέστη

Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα κατάσταση και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς με αναμονή στο σπίτι. Το σημαντικό είναι να μην αποδίδουμε αυτόματα κάθε καλοκαιρινή ενόχληση στη ζέστη. Η ζέστη μπορεί πράγματι να ευθύνεται για πολλά συμπτώματα, αλλά μπορεί επίσης να αποκαλύψει ή να επιδεινώσει ένα πρόβλημα που χρειάζεται προσοχή.

Το σώμα μας διαθέτει αποτελεσματικούς μηχανισμούς για να αντιμετωπίζει τη ζέστη. Όταν όμως τα συμπτώματα είναι έντονα, ασυνήθιστα, επιμένουν ή συνοδεύονται από άλλα ανησυχητικά σημάδια, η σωστή κίνηση δεν είναι πάντα ένα ποτήρι νερό και λίγη σκιά. Μερικές φορές είναι η επικοινωνία με τον γιατρό μας.