Αν κάτι χαρακτηρίζει την ανατροφή των παιδιών στις μέρες μας, αυτό είναι η εικόνα των εξαντλημένων γονιών. Τα νυχτερινά ξυπνήματα, οι πρωινές υποχρεώσεις και η διαρκής κόπωση θεωρούνται πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της γονεϊκότητας. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι πρόγονοί μας δεν βίωναν τη γονεϊκή εξάντληση με τον ίδιο τρόπο, ακόμη κι όταν φρόντιζαν τα βρέφη τους χωρίς καμία από τις σύγχρονες ανέσεις. Το γεγονός αυτό δεν μπορεί παρά να μας κάνει να αναρωτηθούμε: γιατί οι σημερινοί γονείς αισθάνονται τόσο εξαντλημένοι;
Οι γονείς σήμερα δεν κοιμούνται τόσο λίγο όσο πιστεύουμε. Παρά την κυρίαρχη αντίληψη, μελέτες δείχνουν ότι πολλοί νέοι γονείς εξακολουθούν να κοιμούνται μέσα στα φυσιολογικά όρια. Έρευνα στη Γερμανία έδειξε ότι οι μητέρες χάνουν κατά μέσο όρο περίπου μία ώρα ύπνου ανά νύχτα τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση του παιδιού, ενώ οι πατέρες περίπου 20 λεπτά. Αν και ο ύπνος βελτιώνεται σταδιακά, αρκετοί γονείς αναφέρουν ότι δεν επιστρέφουν πλήρως στα προγενέστερα επίπεδα ξεκούρασης ακόμη και χρόνια μετά τη γέννηση του παιδιού. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές συνέκριναν τον ύπνο των γονιών με εκείνον των μη γονιών, η διαφορά δεν ήταν τόσο δραματική. Οι γονείς μικρών παιδιών κοιμούνταν περίπου επτά ώρες τη νύχτα - μόλις λίγα λεπτά λιγότερο από όσους δεν είχαν παιδιά.
Αυτό που κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά δεν είναι μόνο η ποσότητα του ύπνου, αλλά κυρίως η αίσθηση εξάντλησης που συνοδεύει τη σύγχρονη καθημερινότητα. Οι ανθρωπολόγοι που μελέτησαν σύγχρονες κοινωνίες τροφοσυλλεκτών διαπίστωσαν κάτι παράδοξο: οι άνθρωποι αυτοί ξυπνούν συχνά μέσα στη νύχτα, όμως σπάνια θεωρούν ότι κάνουν «κακό ύπνο». Η παρατήρηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις βιομηχανικές κοινωνίες, όπου ακόμη και μικρές διακοπές στον ύπνο συχνά αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό σχετίζεται με τη σύγχρονη αντίληψη του «τέλειου», αδιάκοπου οκτάωρου ύπνου - μια αντίληψη σχετικά πρόσφατη στην ανθρώπινη ιστορία. Ταυτόχρονα, οι γονείς στις δυτικές κοινωνίες καλούνται να ανταποκρίνονται σε αυστηρά επαγγελματικά ωράρια, καθημερινές μετακινήσεις και μια διαρκή πίεση για υψηλή αποδοτικότητα, γεγονός που συμβάλλει στην εξάντλησή τους.
Ίσως, όμως, η σημαντικότερη διαφορά ανάμεσα στη σύγχρονη και την παραδοσιακή γονεϊκότητα να είναι η παρουσία της κοινότητας. Για χιλιάδες χρόνια, τα παιδιά μεγάλωναν μέσα σε ομάδες όπου η φροντίδα μοιραζόταν ανάμεσα σε γιαγιάδες, αδέλφια, συγγενείς και άλλα μέλη της κοινότητας. Αντίθετα, στη σύγχρονη δυτική κοινωνία, οι γονείς καλούνται να ανταποκριθούν σχεδόν μόνοι τους στις απαιτήσεις της ανατροφής. Παράλληλα, οι οικογένειες σήμερα αποκτούν συχνότερα παιδιά με μικρότερες ηλικιακές διαφορές, γεγονός που αυξάνει τη σωματική και ψυχική επιβάρυνση των γονιών.
Τελικά, αυτό που έχει αλλάξει δεν είναι τόσο η διάρκεια του ύπνου, όσο οι συνθήκες της σύγχρονης ζωής. Η συνεχής πίεση, η κοινωνική απομόνωση και οι αυξημένες επαγγελματικές απαιτήσεις επιβαρύνουν βαθιά τη γονεϊκή εμπειρία. Ίσως, λοιπόν, η λύση να βρίσκεται στο να επαναφέρουμε, ως κοινωνία, περισσότερη ευελιξία και πιο ρεαλιστικές προσδοκίες γύρω από τη γονεϊκότητα.