Υπάρχει σχεδόν σε κάθε δουλειά. Εκείνο το βλέμμα με τον συνάδελφο μετά από ένα περίεργο meeting. Το μήνυμα τύπου «είδες τώρα τι είπε;». Η στιγμή που όλη η ομάδα ενώνεται ψυχολογικά απέναντι σε ένα passive aggressive email που έφτασε στις 10:57 το βράδυ.
Και όσο περίεργο κι αν ακούγεται, οι ψυχολόγοι λένε ότι αυτή η κοινή γκρίνια για το αφεντικό μπορεί όντως να φέρει τους συναδέλφους πιο κοντά. Σύμφωνα με την επιστήμη της ψυχολογίας, το να μοιράζονται οι εργαζόμενοι μια δύσκολη εμπειρία δημιουργεί αίσθηση σύνδεσης, κατανόησης και χιούμορ μέσα στη δουλειά. Φυσικά υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην περιστασιακή εκτόνωση συναισθημάτων και στη μόνιμη τοξικότητα. Όμως η ανάγκη να μοιράζεσαι το εργασιακό στρες με ανθρώπους που σε καταλαβαίνουν είναι απολύτως ανθρώπινη.
Γιατί η κοινή γκρίνια για το αφεντικό φέρνει πιο κοντά τους συναδέλφους
Όσο παράδοξο κι αν φαίνεται, αρκετοί άνθρωποι λένε ότι οι πιο στενές φιλίες στη δουλειά δημιουργήθηκαν μέσα από κοινή ταλαιπωρία. Ένα δύσκολο project, ένα αγχωτικό περιβάλλον ή ένας απαιτητικός manager μπορούν να λειτουργήσουν σαν κοινή εμπειρία επιβίωσης. Η κοινή αντιξοότητα δημιουργεί χώρο για inside jokes, περισσότερο άνοιγμα μεταξύ συναδέλφων και αίσθηση ότι «είμαστε όλοι μαζί σε αυτό». Και κάπου εδώ εξηγείται γιατί σε πολλές δουλειές οι ομαδικές συνομιλίες μετά από ένα χαοτικό meeting μοιάζουν σχεδόν θεραπευτικές.
Ένα από τα πιο αγχωτικά πράγματα σε μια δύσκολη δουλειά είναι να νιώθεις ότι μόνο εσύ βλέπεις το πρόβλημα. Όταν όμως ακούς ότι και άλλοι άνθρωποι νιώθουν το ίδιο, μειώνεται η αίσθηση ότι «υπερβάλλεις» ή ότι είσαι απλώς υπερβολικά ευαίσθητος. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η επιβεβαίωση λειτουργεί ανακουφιστικά ψυχολογικά. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί εργαζόμενοι νιώθουν μεγαλύτερη κοντινότητα με συναδέλφους που πέρασαν μαζί δύσκολες εργασιακές περιόδους παρά με ανθρώπους που γνώριζαν χρόνια.
Πώς το εργασιακό στρες και το χιούμορ δημιουργούν stronger bonds στη δουλειά
Η δουλειά καταλαμβάνει τεράστιο κομμάτι της καθημερινότητας και για αρκετούς ανθρώπους, το χιούμορ είναι ο μόνος τρόπος να διαχειριστούν την πίεση, την υπερένταση ή τις παράλογες καταστάσεις γραφείου. Ένα αστείο Slack message ή ένα meme για το meeting που μόλις τελείωσε μπορούν να λειτουργήσουν σαν μικρή αποσυμπίεση μέσα στη μέρα.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η γκρίνια γίνεται μόνιμη κατάσταση. Οι ψυχολόγοι τονίζουν ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «ξεσπάω λίγο για να αποφορτιστώ» και στο να αναπαράγεται συνεχώς η ίδια αρνητικότητα. Όταν η κουβέντα γύρω από το αφεντικό αρχίζει να κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν ακόμη πιο θυμωμένοι, πιο αγχωμένοι ή πιο παγιδευμένοι, τότε η αρνητική αυτή έκφραση μετατρέπεται σε κάτι πιο τοξικό.
Μάλιστα, έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Business Ethics έδειξε ότι το gossip για τους managers μπορεί να λειτουργεί σαν bonding activity, αλλά ταυτόχρονα να αυξάνει και συναισθήματα ενοχής ή αποφυγής απέναντι στον προϊστάμενο.
Πολλές φορές αυτό που οι άνθρωποι περιγράφουν ως «μισώ το αφεντικό μου» είναι στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερο από ένα άτομο. Είναι η πίεση της δουλειάς, η έλλειψη χρόνου, τα deadlines, η εξάντληση και το αίσθημα ότι η εργασία καταλαμβάνει τεράστιο κομμάτι της ζωής. Γι’ αυτό και οι συζητήσεις με συναδέλφους λειτουργούν συχνά σαν μικρή ψυχολογική εκτόνωση μέσα στη μέρα.
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν ότι οι σχέσεις στη δουλειά επηρεάζουν άμεσα την ψυχική τους υγεία. Σε περιβάλλοντα με πίεση, deadlines και συνεχή επικοινωνία, οι καλές σχέσεις με συναδέλφους κάνουν την καθημερινότητα σημαντικά πιο υποφερτή. Ακόμη και ένα μικρό inside joke μετά από ένα δύσκολο call μπορεί να αλλάξει εντελώς τη διάθεση μιας ημέρας.
Σχεδόν κάθε εργαζόμενος έχει πει κάποια στιγμή «δεν αντέχω άλλο αυτόν τον άνθρωπο» μετά από ένα χαοτικό email ή ένα παράλογο meeting. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ανθρώπινο κομμάτι της ιστορίας: ότι μέσα στο άγχος της δουλειάς, οι άνθρωποι ψάχνουν μικρές στιγμές σύνδεσης, κατανόησης και χιούμορ για να κάνουν την καθημερινότητα λίγο πιο υποφερτή.