Η Gen Z ξαναπιάνει τα βιβλία: Η αναπάντεχη τάση που αποκαλύπτει νέα έρευνα

Για μια γενιά που έμαθε να διαβάζει μηνύματα πριν μάθει να διαβάζει βιβλία, η επιστροφή στο χαρτί μοιάζει σχεδόν παράδοξη. Κι όμως, η Gen Z φαίνεται πως ανακαλύπτει ξανά μια από τις πιο παλιές μορφές ψυχαγωγίας: ένα βιβλίο που το κρατάς στα χέρια σου, ξεφυλλίζεις και αφήνεις στην άκρη όταν τελειώσεις.

CULTURE

Καθρέφτης: Διαβάσαμε το βιβλίο που σε φέρνει αντιμέτωπο με άβολες αλήθειες

Δεν πρόκειται απλώς για μια μικρή τάση του BookTok ή για μια ακόμη αισθητική που κάνει τον γύρο του Instagram. Νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι νεότεροι διαβάζουν περισσότερο και, ταυτόχρονα, επιστρέφουν στους φυσικούς χώρους που συνδέονται με το βιβλίο.

Η Gen Z έχει μεγαλώσει σε έναν κόσμο όπου σχεδόν τα πάντα βρίσκονται σε μια οθόνη. Ταινίες, μουσική, φίλοι, ειδήσεις, αγορές, ακόμη και η ίδια η κοινωνική ζωή. Παρ' όλα αυτά, τα δεδομένα της νέας έρευνας δείχνουν ότι το βιβλίο όχι μόνο δεν εξαφανίζεται, αλλά κερδίζει ξανά χώρο.

Σύμφωνα με τη μελέτη των Kathi Inman Berens και Rachel Noorda, το 66% της Gen Z δήλωσε το 2025 ότι θεωρεί τον εαυτό του αναγνώστη. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν χαμηλότερο το 2022. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι το 65% είχε διαβάσει τουλάχιστον ένα έντυπο βιβλίο μέσα στην προηγούμενη χρονιά.

Η σχέση της συγκεκριμένης γενιάς με το διάβασμα, βέβαια, δεν είναι τόσο απλή όσο ένα βιβλίο στο κομοδίνο. Η Gen Z διαβάζει με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και συχνά συνδυάζει το έντυπο βιβλίο με ηλεκτρονικές εκδόσεις και audiobooks. Παράλληλα, η αναγνωστική της εμπειρία περιλαμβάνει διαδικτυακές πλατφόρμες, manga, fanfiction, ακόμη και περιεχόμενο που συναντά στα μηνύματα ή στις συνομιλίες κατά τη διάρκεια των παιχνιδιών.

Γιατί επιστρέφει στα βιβλιοπωλεία;

Η έρευνα αποκαλύπτει και κάτι ακόμη που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι νεότεροι δεν διαβάζουν απλώς περισσότερο, αλλά φαίνεται πως αναζητούν ξανά τους χώρους στους οποίους τα βιβλία έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Το 2025 οι επισκέψεις της Gen Z σε βιβλιοπωλεία και δημόσιες βιβλιοθήκες αυξήθηκαν σε σχέση με το 2022, ενώ σχεδόν ένας στους τρεις συμμετέχοντες δήλωσε ότι αγόρασε βιβλίο από φυσικό βιβλιοπωλείο.

Ίσως η εξήγηση να βρίσκεται στο γεγονός ότι ένα βιβλιοπωλείο ή μια βιβλιοθήκη προσφέρει κάτι που δύσκολα μπορεί να αντικαταστήσει μια οθόνη: έναν πραγματικό χώρο στον οποίο μπορείς να μείνεις για λίγο χωρίς να χρειάζεται να κάνεις τίποτα. Να χαζέψεις τα ράφια, να ξεφυλλίσεις ένα βιβλίο, να καθίσεις σε μια γωνιά, να συναντήσεις κάποιον ή απλώς να περάσεις λίγο χρόνο μακριά από το σπίτι.

Unsplash

Το βιβλίο ως τρόπος να νιώσεις λιγότερο μόνος

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας αφορά τη σχέση ανάμεσα στις βιβλιοθήκες και στο αίσθημα μοναξιάς. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μέλη της Gen Z που δεν επισκέπτονταν βιβλιοθήκες παρουσίαζαν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς σε σχέση με εκείνους που τις επισκέπτονταν.

Και αυτό ίσως εξηγεί γιατί τα φυσικά βιβλιοπωλεία και οι βιβλιοθήκες αποκτούν ξανά σημασία. Σε μια εποχή κατά την οποία μεγάλο μέρος της κοινωνικής ζωής πραγματοποιείται μέσα από μια οθόνη, η ανάγκη για πραγματικούς χώρους συνάντησης γίνεται όλο και πιο έντονη.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια αυξάνονται και τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία στις ΗΠΑ. Το 2025, ο αριθμός τους είχε αυξηθεί σημαντικά μέσα σε διάστημα πέντε ετών, σύμφωνα με την American Booksellers Association.

Η τάση της Gen Z έχει κάτι που αξίζει να κρατήσουμε. Παρότι πρόκειται για μια γενιά που έχει μεγαλώσει μέσα στην ψηφιακή τεχνολογία, φαίνεται πως αναζητά συνειδητά τρόπους να απομακρυνθεί από αυτήν. Και ένα έντυπο βιβλίο προσφέρει ακριβώς αυτό. Δεν έχει ειδοποιήσεις, δεν σε καλεί να απαντήσεις σε ένα μήνυμα και δεν σου προτείνει το επόμενο βίντεο που πρέπει να παρακολουθήσεις

Ίσως, τελικά, η επιστροφή της Gen Z στα βιβλία να μην είναι μια νοσταλγική επιστροφή στο παρελθόν, αλλά μια πολύ σύγχρονη ανάγκη: η ανάγκη να κάνουμε ένα διάλειμμα από τον ψηφιακό κόσμο και να βρούμε ξανά χώρους, συνήθειες και μικρές απολαύσεις που μας επιτρέπουν να είμαστε πραγματικά "παρών".