Αν ξεχνάς εύκολα και δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς, τότε η επιστήμη εξηγεί γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό

Έχετε νιώσει ποτέ ότι το μυαλό σας δεν συνεργάζεται; Ότι δεν μπορείτε να βρείτε μια απλή λέξη ή ότι δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε σε κάτι που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν εύκολο; Οι περισσότεροι άνθρωποι αποδίδουν αυτή την κατάσταση στην κούραση, το άγχος ή την έλλειψη ύπνου. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η προσωρινή αίσθηση «θολούρας» και μειωμένης πνευματικής διαύγειας μπορεί να αποτελεί ένα αξιόπιστο σημάδι για το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός μας σε μια δεδομένη στιγμή.

Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την νοητική μας κατάσταση μπορεί να αντανακλά με αρκετή ακρίβεια την πραγματική λειτουργία του εγκεφάλου μας. Οι ερευνητές από το University of California, Davis, παρακολούθησαν 161 ηλικιωμένους ενήλικες, με μέση ηλικία τα 72 έτη, οι οποίοι είχαν παρατηρήσει αλλαγές στη μνήμη ή στην σκέψη τους, αλλά εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν φυσιολογικά αποτελέσματα σε τυπικούς γνωστικούς ελέγχους.

ΣΧΕΣΕΙΣ & ΣΕΞ

Αυτός είναι ο λόγος που εσύ και ο σύντροφός σου θυμάστε τον ίδιο καβγά εντελώς διαφορετικά

Οι συμμετέχοντες φορούσαν Apple Watch για επτά ημέρες και τέσσερις φορές την ημέρα απαντούσαν σε ερωτήσεις σχετικά με το πόσο καθαρά και γρήγορα αισθάνονταν ότι λειτουργούσε το μυαλό τους. Κάθε φορά αξιολογούσαν την πνευματική τους διαύγεια σε μια κλίμακα από το 1 έως το 5 και στη συνέχεια πραγματοποιούσαν ένα σύντομο γνωστικό τεστ διάρκειας περίπου 45 δευτερολέπτων. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές κατέγραφαν τη διάθεση των συμμετεχόντων, ώστε να διαπιστώσουν αν η χαμηλότερη απόδοση οφειλόταν απλώς σε μια προσωρινά κακή ψυχολογική κατάσταση.

Όταν νιώθετε «θολωμένοι», ο εγκέφαλός σας φαίνεται να το επιβεβαιώνει

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα: όταν οι συμμετέχοντες αξιολογούσαν την πνευματική τους διαύγεια χαμηλότερα από τον προσωπικό τους μέσο όρο, οι επιδόσεις τους στα γνωστικά τεστ ήταν επίσης χειρότερες. Μάλιστα, η σύνδεση αυτή παρέμενε ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγιζαν παράγοντες όπως η διάθεση, η ώρα της ημέρας και άλλες μεταβλητές που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την απόδοση. Με απλά λόγια, τη στιγμή που κάποιος αισθάνεται ότι το μυαλό του δεν λειτουργεί καλά, αυτή η αίσθηση φαίνεται να συνδέεται με πραγματικές αλλαγές στη γνωστική του απόδοση.

Pexels

Για πολλά χρόνια, αρκετοί επιστήμονες αντιμετώπιζαν με επιφύλαξη τα παράπονα των ανθρώπων που έλεγαν ότι το μυαλό τους δεν λειτουργεί όπως παλιά. Η συγκεκριμένη έρευνα, ωστόσο, προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση, καθώς δεν βασίστηκε σε αναμνήσεις των συμμετεχόντων για το πώς ένιωθαν μήνες πριν, αλλά κατέγραψε τις εμπειρίες τους τη στιγμή που συνέβαιναν. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές μπόρεσαν να διαχωρίσουν μια πραγματική μεταβολή στη νοητική λειτουργία από μια απλή συναισθηματική αντίδραση.

Τι σημαίνει αυτή η ανακάλυψη;

Η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για έναν νέο τρόπο παρακολούθησης της γνωστικής υγείας, όχι μόνο μέσα από επίσημες ιατρικές εξετάσεις, αλλά και μέσα από μικρές καθημερινές αλλαγές που μπορούμε να παρατηρούμε εμείς οι ίδιοι. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η συνεχής καταγραφή της πνευματικής διαύγειας μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει στον εντοπισμό όσων παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης, ακόμη και πριν εμφανιστούν τα πιο σοβαρά συμπτώματα.

Παρότι η συγκεκριμένη μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ηλικιωμένους, η ιδέα της παρατήρησης της προσωπικής μας διαύγειας μπορεί να είναι χρήσιμη σε κάθε ηλικία. Για παράδειγμα, μπορούμε να αξιολογούμε καθημερινά την πνευματική μας κατάσταση σε μια κλίμακα από το 1 εώς το 5 και να σημειώνουμε την τιμή. Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί επιπλέον άγχος, αλλά να αποκτήσουμε καλύτερη επίγνωση των πιθανών αλλαγών που μπορεί να εμφανιστούν με την πάροδο του χρόνου. Η έρευνα δείχνει ότι η παρατήρηση των μεταβολών που βιώνουμε στην καθημερινότητά μας ίσως αποτελέσει ένα από τα πιο απλά, αλλά σημαντικά, εργαλεία για τη φροντίδα της γνωστικής μας υγείας.