Τι συμβαίνει στις ορμόνες σου όταν δεν τρως αρκετούς υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια κακή φήμη. Δίαιτες που τους περιορίζουν δραστικά ή τους «δαιμονοποιούν» παρουσιάζονται συχνά ως η γρήγορη λύση για απώλεια βάρους, περισσότερη ενέργεια και καλύτερη υγεία. Όμως, το ανθρώπινο σώμα δεν λειτουργεί με τάσεις και μόδες. Κάθε διατροφική αλλαγή, ειδικά όταν γίνεται χωρίς ισορροπία, έχει επιπτώσεις που δεν φαίνονται πάντα άμεσα στη ζυγαριά.

Πίσω από την πείνα, την κόπωση, τις αλλαγές στη διάθεση ή ακόμα και τις διακυμάνσεις στο βάρος, κρύβεται ένα πολύπλοκο σύστημα ορμονών που ρυθμίζει τον μεταβολισμό, την ενέργεια και την ευεξία μας. Οι υδατάνθρακες παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, επηρεάζοντας ορμόνες όπως η ινσουλίνη, η κορτιζόλη, η λεπτίνη και οι θυρεοειδικές ορμόνες. Όταν η πρόσληψή τους δεν επαρκεί, το σώμα προσπαθεί να προσαρμοστεί — και αυτή η προσαρμογή συχνά συνοδεύεται από ορμονικές αλλαγές.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Μήπως η καθημερινή κατανάλωση γιαουρτιού είναι ένα από τα μυστικά για να ζήσεις περισσότερο;

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν οι υδατάνθρακες «παχαίνουν» ή αν πρέπει να τους αποφεύγουμε, αλλά τι πραγματικά συμβαίνει στον οργανισμό μας όταν δεν λαμβάνει αρκετούς. Πώς αντιδρούν οι ορμόνες; Ποιες λειτουργίες επηρεάζονται και ποια είναι τα σημάδια ότι το σώμα μας ζητά περισσότερη ισορροπία; Σε αυτό το άρθρο εξετάζουμε τι συμβαίνει στο ορμονικό σας σύστημα όταν οι υδατάνθρακες λείπουν από τη διατροφή και γιατί η ποιότητα και η ποσότητά τους έχουν σημασία.

Τι συμβαίνει στις ορμόνες σας όταν δεν τρώτε αρκετούς υδατάνθρακες

Η χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα κορτιζόλης

Οι υδατάνθρακες σηματοδοτούν ασφάλεια και παρέχουν καύσιμο για ενέργεια. Όταν η πρόσληψη μειώνεται, το σώμα συχνά αυξάνει την κορτιζόλη για να απελευθερώσει την αποθηκευμένη γλυκόζη. Αυτό αποτελεί μέρος μιας φυσιολογικής αντίδρασης στο στρες, αλλά η χρόνια (μακροπρόθεσμα) αυξημένη κορτιζόλη μπορεί να σας κάνει να νιώθετε πιο νευρικοί, κουρασμένοι ή πιο πεινασμένοι από το συνηθισμένο. Εάν οι υδατάνθρακες είναι σταθερά χαμηλοί, το σώμα σας μπορεί να αντιδράσει παράγοντας περισσότερη κορτιζόλη για να υποστηρίξει τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και τις ενεργειακές ανάγκες. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που αισθάνεστε καθημερινά, επομένως βοηθάει να κατανοήσετε τα σημάδια:

• Υψηλότερα επίπεδα στρες, ακόμη και χωρίς συναισθηματικά ερεθίσματα
• Αίσθημα «κόπωσης αλλά και έντασης» τη νύχτα
• Αυξημένη επιθυμία για φαγητό, ειδικά για ζάχαρη ή γρήγορη ενέργεια

Οι θυρεοειδικές ορμόνες μπορεί να επιβραδυνθούν

Ο υγιής μεταβολισμός της γλυκόζης και η πρόσληψη υδατανθράκων είναι ζωτικής σημασίας για τη βέλτιστη μετατροπή της Τ4 στην ενεργή της μορφή, την Τ3 ( θυρεοειδικές ορμόνες που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό του σώματος, τη χρήση ενέργειας, την ανάπτυξη και την ανάπτυξη). Όταν οι υδατάνθρακες είναι πολύ χαμηλοί, αυτή η μετατροπή μπορεί να επιβραδυνθεί, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και τη συνολική ενέργεια. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα Τ3 ανεξάρτητα από την πρόσληψη θερμίδων.

pexels

Άνοδος και πτώση της ινσουλίνης και της γλυκαγόνης

Όταν η πρόσληψη υδατανθράκων μειώνεται πολύ, οι ορμόνες που ρυθμίζουν τη γλυκόζη, η ινσουλίνη και η γλυκαγόνη, μεταβάλλονται γρήγορα για να διατηρήσουν σταθερό το σάκχαρο στο αίμα, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα ενέργειας. Η ινσουλίνη μειώνεται φυσικά σε δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων επειδή υπάρχει λιγότερη γλυκόζη προς διαχείριση. Ταυτόχρονα, η γλυκαγόνη αυξάνεται για να βοηθήσει στη διατήρηση του σακχάρου στο αίμα απελευθερώνοντας το αποθηκευμένο γλυκογόνο και παράγοντας νέα γλυκόζη στο ήπαρ. Όταν συμβαίνει αυτό μπορεί να παρατηρήσετε συμπτώματα όπως:

• Χαμηλή ενέργεια, ειδικά κατά τη διάρκεια της άσκησης
• Αίσθημα τρέμουλου, ζάλης ή ευερεθιστότητας μεταξύ των γευμάτων
• Έντονα σημάδια πείνας

Η ευαισθησία στη λεπτίνη μπορεί να βελτιωθεί

Όταν η πρόσληψη υδατανθράκων μειώνεται, τα επίπεδα λεπτίνης (της ορμόνης του κορεσμού) συχνά μειώνονται, αλλά αυτό δεν οδηγεί πάντα σε αυξημένη πείνα. Καθώς το σώμα προσαρμόζεται σε μια συνεπή χαμηλότερη πρόσληψη υδατανθράκων με την πάροδο του χρόνου, οι ορμόνες που εμπλέκονται στην όρεξη και τον κορεσμό μεταβάλλονται. Πολλοί που ακολουθούν μακροχρόνιες δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων ή κετογονικές δίαιτες εμφανίζουν βελτιωμένη ευαισθησία στη λεπτίνη, που σημαίνει ότι ο εγκέφαλος γίνεται καλύτερος στην αναγνώριση του κορεσμού ακόμη και με χαμηλότερα επίπεδα λεπτίνης στην κυκλοφορία του αίματος. Ταυτόχρονα, η γκρελίνη (η ορμόνη της πείνας) είναι συχνά σταθερή ή μειώνεται, ενώ άλλες ορμόνες κορεσμού όπως η χολοκυστοκινίνη (CCK) μπορεί να αυξηθούν. Αυτή η μετατόπιση διευκολύνει το αίσθημα κορεσμού με μικρότερα γεύματα

Οι αναπαραγωγικές ορμόνες μπορούν να διαταραχθούν

Η σταθερά χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων μπορεί να σηματοδοτεί ότι η συνολική θερμιδική πρόσληψη είναι πολύ χαμηλή για τη βέλτιστη αναπαραγωγική λειτουργία. Αυτό μπορεί να μειώσει την απελευθέρωση της ορμόνης γοναδοτροπίνης (GnRH) από τον εγκέφαλο, η οποία με τη σειρά της μειώνει την ωχρινοτρόπο ορμόνη και την ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη , τις ορμόνες που απαιτούνται για την ωορρηξία. Αυτό το μοτίβο είναι συνηθισμένο σε περιπτώσεις χαμηλής διαθεσιμότητας ενέργειας και συνδέεται με λειτουργική υποθαλαμική αμηνόρροια (όταν το κέντρο εντολών του εγκεφάλου σταματά να στέλνει σήματα που ενεργοποιούν την έμμηνο ρύση λόγω στρες, οδηγώντας σε διακοπή της περιόδου).

Τα χαμηλότερα επίπεδα λεπτίνης μπορούν επίσης να επηρεάσουν τις αναπαραγωγικές ορμόνες. Η λεπτίνη βοηθά τον εγκέφαλο να προσδιορίσει εάν το σώμα έχει αρκετή αποθηκευμένη ενέργεια για αναπαραγωγή και η έρευνα δείχνει ότι ένα συγκεκριμένο επίπεδο λεπτίνης είναι σημαντικό για τη διατήρηση φυσιολογικών εμμηνορροϊκών κύκλων. Όταν η λεπτίνη μειώνεται λόγω χαμηλής πρόσληψης υδατανθράκων ή ανεπαρκούς πρόσληψης καυσίμων, οι κύκλοι της εμμήνου ρύσεως μπορεί να γίνουν ακανόνιστοι ακόμη και όταν η συνολική πρόσληψη θερμίδων φαίνεται επαρκής. Σημάδια που μπορεί να συμβαίνουν αυτά περιλαμβάνουν:

• Ακανόνιστοι έμμηνοι κύκλοι
• Αυξημένα συμπτώματα προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS)
• Χαμηλότερη ενέργεια κατά το δεύτερο μισό (ωχρινική φάση) του κύκλου

Η σεροτονίνη μπορεί να μειωθεί, επηρεάζοντας τη διάθεση

Οι υδατάνθρακες παίζουν άμεσο ρόλο στην είσοδο της τρυπτοφάνης (ενός αμινοξέος) στον εγκέφαλο, όπου μετατρέπεται σε σεροτονίνη (έναν νευροδιαβιβαστή που βοηθάει στη ρύθμιση διαφόρων λειτουργιών στον εγκέφαλο και το σώμα). Έρευνες δείχνουν ότι η πρόσληψη υδατανθράκων επηρεάζει τις οδούς σεροτονίνης και τα σήματα κορεσμού. Όταν οι υδατάνθρακες είναι περιορισμένοι, η παραγωγή σεροτονίνης μπορεί να μειωθεί, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, την όρεξη, τον ύπνο και τη συναισθηματική ρύθμιση.

Οι υδατάνθρακες δεν είναι εχθρός, αλλά βασικό κομμάτι της φυσιολογίας μας. Όταν η πρόσληψή τους είναι ανεπαρκής για μεγάλο χρονικό διάστημα, το σώμα δεν «αντιστέκεται», απλώς προσαρμόζεται — και αυτή η προσαρμογή συχνά γίνεται μέσω ορμονικών αλλαγών που επηρεάζουν την ενέργεια, τη διάθεση και τον μεταβολισμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται την ίδια ποσότητα ή ότι δεν υπάρχουν περίοδοι όπου ένας περιορισμός μπορεί να είναι χρήσιμος. Το κλειδί βρίσκεται στην ισορροπία, την ποιότητα και την εξατομίκευση.