Εξάψεις, διαταραχές ύπνου, εναλλαγές στη λίμπιντο, αλλαγές στη διάθεση—τα συμπτώματα που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση δεν ακολουθούν ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Κάποια εξασθενούν γρήγορα, άλλα επιμένουν και μερικά μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μετά το τέλος της περιόδου σας. Πώς, λοιπόν, ξέρετε πότε η εμμηνόπαυση έχει τελειώσει επίσημα ; Και πώς είναι η ζωή μόλις μπείτε στην εμμηνόπαυση;
Το τέλος της εμμηνόπαυσης
Κλινικά, η εμμηνόπαυση θεωρείται «πλήρης» όταν έχουν περάσει 12 συνεχόμενοι μήνες χωρίς έμμηνο ρύση. Αυτό το χρονικό σημείο του ενός έτους σηματοδοτεί το τέλος της εμμηνοπαυσιακής μετάβασης και την έναρξη της μετεμμηνόπαυσης, του σταδίου που διαρκεί για το υπόλοιπο της ζωής σας. Η εμμηνόπαυση είναι η διακοπή της ορμονικής απελευθέρωσης από τις ωοθήκες σας. Μόλις η παραγωγή των σεξουαλικών ορμονών (οιστρογόνα, προγεστερόνη και τεστοστερόνη ) μειωθεί, το σώμα σας μεταβαίνει σε έναν διαφορετικό ορμονικό ρυθμό - και αυτό είναι που ορίζει την μετεμμηνόπαυση.
Εμμηνόπαυση vs περιεμμηνόπαυσης vs μεταεμμηνόπαυσης
Η οριοθέτηση μεταξύ αυτών των τριών σταδίων δεν είναι τόσο σαφής. Γι αυτό και η κατανόηση της ορολογίας βοηθά να καταλάβετε τι πραγματικά σημαίνει «τέλος της εμμηνόπαυσης».
Περιεμμηνόπαυση
Αυτή είναι η περίοδος που προηγείται της εμμηνόπαυσης—μια φάση που μπορεί να ξεκινήσει έως και 10 χρόνια πριν από την τελευταία σας περίοδο, αν και οι περισσότερες γυναίκες βιώνουν συμπτώματα που διαρκούν περίπου τέσσερα χρόνια. Η περιεμμηνόπαυση είναι η περίοδος που οδηγεί στην εμμηνόπαυση, όταν οι κύκλοι γίνονται ακανόνιστοι. Η τελευταία περίοδος είναι πιθανό να έρθει σε ένα έως τρία χρόνια, όταν μια γυναίκα αρχίζει να έχει ακανόνιστους κύκλους. Αυτή είναι η στιγμή που βιώνετε πολλές ορμονικές διακυμάνσεις. Οι κύκλοι γίνονται ακανόνιστοι και συχνά αρχίζουν συμπτώματα όπως εξάψεις, αλλαγές στον ύπνο και εναλλαγές στη διάθεση. Το κλειδί εδώ είναι ότι, αν και η περίοδος μπορεί να εμφανίζεται μία φορά κάθε μερικούς μήνες ή μόνο μία ή δύο φορές το χρόνο, εξακολουθείτε να έχετε έμμηνο ρύση και επομένως θεωρείτε ότι βρίσκεστε στη φάση της περιεμμηνόπαυσης .
Εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση είναι τεχνικά ένα μοναδικό χρονικό σημείο, όχι μια φάση, που σηματοδοτείται όταν η γυναίκα έχει περάσει 12 μήνες χωρίς έμμηνο ρύση (όχι λόγω εγκυμοσύνης, χειρουργικής επέμβασης υστερεκτομής ή άλλων αιτιών). Ωστόσο, μπορεί να ακούσετε γιατρούς να αναφέρονται στη μετάβαση στην εμμηνόπαυση. Η μετάβαση στην εμμηνόπαυση είναι το δώδεκαμηνο διάστημα που οδηγεί στην τελευταία περίοδο της γυναίκας και ένα έως δύο χρόνια μετά. Δεδομένου ότι δεν θα ξέρετε εκείνη τη στιγμή ότι τα χρόνια της περιόδου σας πλησιάζουν στο τέλος τους, δεν θα αντιληφθείτε αμέσως το σημείο καμπής από την περιεμμηνόπαυση στην εμμηνόπαυση, επομένως μπορεί να συνειδητοποιήσετε ότι τεχνικά ξεκινούσατε τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση μόνο εκ των υστέρων.
Μετεμμηνόπαυση
Αυτό είναι το στάδιο μετά την εμμηνόπαυση, όταν τα επίπεδα των ορμονών σταθεροποιούνται στη νέα, χαμηλότερη τους τιμή. Οι ωοθήκες επιβραδύνονται και σταματούν να παράγουν ορμόνες μόλις μπείτε στην εμμηνόπαυση, οι οποίες περιλαμβάνουν την παραγωγή οιστρογόνων, προγεστερόνης και ωοθηκικής τεστοστερόνης. Αυτές οι ορμόνες μπορούν να παραχθούν από άλλα όργανα, επομένως εξακολουθείτε να έχετε κάποια παραγωγή. Ορισμένα συμπτώματα—όπως οι εξάψεις, η κολπική ξηρότητα ή η επείγουσα ούρηση—μπορεί να συνεχιστούν.
Υπάρχει κάποιο τεστ που να επιβεβαιώνει το τέλος της εμμηνόπαυσης;
Δεν υπάρχει εξέταση αίματος ή άλλη εργαστηριακή διαγνωστική εξέταση που να μπορεί να επιβεβαιώσει ότι η εμμηνόπαυση έχει «τελειώσει». Μερικοί γιατροί μπορεί να κάνουν εξετάσεις για τα επίπεδα της FSH, ή της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης , στο αίμα - καθώς αυτά τείνουν να αυξάνονται μετά την εμμηνόπαυση - για να καταλάβουν. Αλλά επειδή η FSH αλλάζει κατά την περιεμμηνόπαυση, η οποία είναι η περίοδος που οδηγεί στην εμμηνόπαυση, δεν είναι πάντα αξιόπιστη. Παρ 'όλα αυτά, ορισμένοι γιατροί συστήνουν εξετάσεις FSH για να καθορίσουν το καλύτερο θεραπευτικό σχέδιο. Ένα διατηρήσιμο επίπεδο πάνω από 25 συνήθως υποδηλώνει τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση. Παρόλα αυτά, η μόνη οριστική ένδειξη ότι έχετε μπει στην εμμηνόπαυση είναι 12 μήνες χωρίς περίοδο.
Τι αλλάζει μετά το τέλος της εμμηνόπαυσης
Μόλις μπείτε στην μετεμμηνόπαυση, οι μακροπρόθεσμες ανάγκες υγείας σας μεταβάλλονται. Ορισμένες από αυτές τις αλλαγές αντανακλούν την φυσιολογική γήρανση, αλλά πολλές συνδέονται άμεσα με σταθερά χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων. Οι γιατροί συχνά επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς τομείς: την υγεία των οστών, την υγεία της καρδιάς, τη μεταβολική υγεία και την κολπική/σεξουαλική υγεία.
Υγεία των οστών
Μπορεί να υποθέτετε ότι η απώλεια οστικής μάζας είναι κάτι που θα πρέπει να ανησυχείτε για δεκαετίες αργότερα, αλλά η διαδικασία ξεκινά πολύ νωρίτερα. Οι ενήλικες φτάνουν στη μέγιστη οστική πυκνότητα γύρω στην ηλικία των 30 ετών. Μετά την εμμηνόπαυση, υπάρχει ένας επιταχυνόμενος ρυθμός απώλειας οστικής μάζας και γενικά δεν είναι συμπτωματικός. Η οστική πυκνότητα μπορεί να μειωθεί έως και 2% ετησίως για τα πρώτα πέντε χρόνια μετά την τελευταία περίοδο λόγω ανεπάρκειας οιστρογόνων. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων - ειδικά καταγμάτων ισχίου. Ο κίνδυνος αυξάνεται περαιτέρω με τη μακροχρόνια χρήση στεροειδών, την υψηλή κατανάλωση αλκοόλ, προηγούμενα κατάγματα ή οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης .
Οι περισσότερες γυναίκες υποβάλλονται σε έλεγχο για οστεοπόρωση στα 65 τους, αλλά όσες έχουν παράγοντες κινδύνου θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο νωρίτερα. Υπάρχουν πολλοί τρόποι αντιμετώπισης της οστεοπόρωσης και ο γιατρός σας μπορεί να σας συνταγογραφήσει φάρμακα, να βεβαιωθεί ότι λαμβάνετε αρκετό ασβέστιο και βιταμίνη D και να σας κατευθύνει προς τη σωστή κατεύθυνση για να κάνετε αρκετή άσκηση με βάρη .
Καρδιαγγειακή υγεία
Η υγεία της καρδιάς αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την εμμηνόπαυση. Οι περισσότερες καρδιακές παθήσεις εμφανίζονται σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και μετά την ηλικία των 55 ετών. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις είναι η πιο συχνή αιτία θανάτου μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως. Η σχέση μεταξύ εμμηνόπαυσης και καρδιακών παθήσεων περιγράφεται μερικές φορές ως ασαφής, επειδή η γήρανση και ο τρόπος ζωής παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο - αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι η ίδια η εμμηνόπαυση επιταχύνει ορισμένους παράγοντες κινδύνου .
Για παράδειγμα, η LDL («κακή») χοληστερόλη και η ολική χοληστερόλη τείνουν να αυξάνονται απότομα μετά την εμμηνόπαυση . Υπάρχουν επίσης άμεσες αγγειακές επιδράσεις και άλλες δυνητικά επιβλαβείς αγγειακές αλλαγές που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων. Τα οιστρογόνα βοηθούν να διατηρούνται τα αιμοφόρα αγγεία εύκαμπτα και προστατευτικά. Ευρήματα από τη Μελέτη για την Υγεία των Γυναικών σε όλη τη χώρα (SWAN) υποδεικνύουν αρκετές σημαντικές αλλαγές που μπορούν να συμβούν όταν πέφτουν τα επίπεδα οιστρογόνων: Οι αρτηρίες γίνονται πιο άκαμπτες (αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση), το βλεννογόνο των αγγείων γίνεται λιγότερο προστατευτικό (καθιστώντας ευκολότερη τη συσσώρευση πλάκας), αυξάνεται η φλεγμονή και τα πρότυπα χοληστερόλης μετατοπίζονται προς μια ανθυγιεινή κατεύθυνση. Αυτές οι αλλαγές συνολικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.
Μεταβολικές αλλαγές
Αν νιώθετε ότι ο μεταβολισμός σας αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη μετά την εμμηνόπαυση, δεν το φαντάζεστε. Αυτό το στάδιο της ζωής είναι πράγματι ένα μεταβολικό σημείο καμπής - και τα οιστρογόνα παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Έρευνα στο Nature Aging σημειώνει πώς τα οιστρογόνα βοηθούν στη ρύθμιση της ενεργειακής ισορροπίας, του μεταβολισμού της γλυκόζης, της μιτοχονδριακής λειτουργίας, ακόμη και της όρεξης. Όταν τα οιστρογόνα μειώνονται, το σώμα γίνεται πιο επιρρεπές στην αντίσταση στην ινσουλίνη, την αύξηση του κοιλιακού λίπους, την υψηλότερη αρτηριακή πίεση και τη λιπώδη νόσο του ήπατος.
Λόγω αυτής της μεταβολής, οι γιατροί συχνά συνιστούν έλεγχο για γλυκόζη νηστείας ή A1C , για επίπεδα λιπιδίων, αρτηριακή πίεση και καρδιογράφημα. Αυτές είναι οι σημαντικές εξετάσεις που βοηθούν στον εντοπισμό πρώιμων σημείων διαβήτη , μεταβολικού συνδρόμου ή καρδιαγγειακού κινδύνου. Και επειδή μπορούν να μιμηθούν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, θα πρέπει επίσης να συμπεριληφθεί ο έλεγχος για τη λειτουργία του θυρεοειδούς και την υγεία του ήπατος.
Σεξουαλικές και κολπικές αλλαγές
Τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων μπορούν να οδηγήσουν σε ξηρότητα του κόλπου, λέπτυνση του κολπικού ιστού και πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή. Η λίμπιντο μπορεί επίσης να αλλάξει, αλλά οι δεν είναι οι ορμόνες η μόνη αιτία. Η σεξουαλική υγεία δεν αφορά μόνο τις ορμόνες. Κατά τη διάρκεια της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης, ορισμένες γυναίκες δεν αισθάνονται καλά: Έχουν αυξημένο άγχος , δεν κοιμούνται καλά, μπορεί να πάρουν βάρος - και όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλική λειτουργία, από την επιθυμία μέχρι τον πόνο και τη διέγερση. Τα καλά νέα; Υπάρχουν πολλές αποτελεσματικές θεραπείες , όπως κολπικά οιστρογόνα, μη ορμονικές ενυδατικές κρέμες και άλλες θεραπείες που μπορεί να συστήσει ο γιατρός σας.
Πότε να μιλήσετε με έναν γιατρό
Οι οδηγίες από μεγάλους ιατρικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) και της Βορειοαμερικανικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης (NAMS), προτρέπουν τις γυναίκες να απευθύνονται σε έναν ειδικό κάθε φορά που κάτι δεν πάει καλά. Αυτά τα ζητήματα μπορεί να περιλαμβάνουν :
- Οποιαδήποτε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση (χρειάζεται πάντα αξιολόγηση)
- Σοβαρές ή επιδεινούμενες εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις ή προβλήματα ύπνου
- Επώδυνα σεξ ή κολπικά συμπτώματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής
- Ανησυχίες για την υγεία των οστών ή τον κίνδυνο κατάγματος
- Συμπτώματα που σχετίζονται με την καρδιά (πόνος στο στήθος, αίσθημα παλμών, δύσπνοια)
- Αλλαγές στη διάθεση, άγχος ή κατάθλιψη
- Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
Οι γιατροί μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός εξατομικευμένου σχεδίου, το οποίο μπορεί να ξεκινήσει με προληπτικές εξετάσεις. Το σημαντικό είναι να συνεργαστείτε με κάποιον που νιώθει άνετα να αντιμετωπίζει όλο το φάσμα των προβλημάτων υγείας της μέσης ηλικίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής υγείας. Δεν πρέπει ποτέ να ντρέπεστε να συζητήσετε όλα τα συμπτώματά σας. Είναι κάτι για το οποίο πρέπει νιώθουμε άνετα να μιλάμε.
Παρόλο που η εμμηνόπαυση είναι τεχνικά ένα χρονικό σημείο, η μετάβαση από την περιεμμηνόπαυση στην μετεμμηνόπαυση είναι μια σημαντική περίοδος της ζωής - και αξίζετε υποστήριξη καθ' όλη τη διάρκεια. Οι ανάγκες υγείας σας θα αλλάξουν, τα συμπτώματά σας και οι προτεραιότητές σας μπορεί να αλλάξουν, αλλά δεν χρειάζεται να τα καταφέρετε όλα μόνη σας. Με την κατάλληλη ομάδα φροντίδας, θεραπείες βασισμένες σε τεκμηριωμένα στοιχεία και την προθυμία να φροντίσετε τον εαυτό σας, αυτό το κεφάλαιο μπορεί να είναι ένα κεφάλαιο ανανεωμένης ευεξίας.
Ακολουθήστε το jenny.gr στο google news και μάθετε τα πάντα γύρω από τη διατροφή, τη γυμναστική, το σεξ και την ψυχική υγεία.