Ο ελάχιστος αλλά και ο υπερβολικός ύπνος συνδέονται με ταχύτερη γήρανση, δείχνει νέα μελέτη

Η διάρκεια του ύπνου μπορεί να επηρεάζει πολύ περισσότερο την καθημερινή μας ενέργεια, καθώς νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι τόσο η ανεπαρκής όσο και η υπερβολική ξεκούραση συνδέονται με επιταχυνόμενη γήρανση σχεδόν σε όλα τα όργανα του σώματος.

Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από τον δρ. Τζουνχάο Γουεν, επίκουρο καθηγητή ακτινολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, αξιοποίησε δεδομένα από περίπου 500.000 συμμετέχοντες της βρετανικής βάσης δεδομένων UK Biobank και βασίστηκε σε μοντέλα μηχανικής μάθησης που δημιουργούν «βιολογικά ρολόγια» για κάθε όργανο ξεχωριστά.

WELL BEING

Αν πατάς (και εσύ) snooze το πρωί δεν είσαι τεμπέλης, αλλά έξυπνος - Έρευνα το επιβεβαιώνει

Σύμφωνα με τον ερευνητή, η ανάλυση αυτή πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα από προηγούμενες μελέτες, δείχνοντας ότι ο ύπνος δεν επηρεάζει μόνο τον εγκέφαλο, αλλά αποτελεί έναν ρυθμιστικό μηχανισμό που επηρεάζει ολόκληρο το σώμα - από το μεταβολισμό έως το ανοσοποιητικό σύστημα.

Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μια χαρακτηριστική καμπύλη τύπου «U»: τα άτομα που κοιμούνται λιγότερο από έξι ώρες ή περισσότερο από οκτώ ώρες ημερησίως εμφανίζουν ταχύτερη βιολογική γήρανση, ενώ η πιο «υγιής» ζώνη εντοπίζεται περίπου μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών ύπνου.

Η έρευνα βασίστηκε σε 23 διαφορετικά «ρολόγια γήρανσης» που καλύπτουν 17 συστήματα οργάνων, χρησιμοποιώντας δεδομένα από απεικονίσεις, πρωτεΐνες και βιοδείκτες αίματος. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι τα όργανα δεν γερνούν με τον ίδιο ρυθμό, γεγονός που καθιστά την εξατομικευμένη ανάλυση ιδιαίτερα σημαντική για την πρόβλεψη ασθενειών.

Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ισχυρές συσχετίσεις μεταξύ του ύπνου και μιας σειράς παθήσεων. Η έλλειψη ύπνου συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη, άγχος, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, καρδιακές παθήσεις και αρρυθμίες. Παράλληλα, τόσο ο πολύ λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος συσχετίστηκαν με αναπνευστικά νοσήματα, όπως άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αλλά και με γαστρεντερικές διαταραχές.

Ο δρ. Γουεν τόνισε ότι η σχέση ύπνου και υγείας αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη «σύνδεση εγκεφάλου και σώματος», η οποία επηρεάζει συνολικά τη φυσιολογία του ανθρώπου. Όπως ανέφερε, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι ο ύπνος αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για τη διατήρηση της ισορροπίας του οργανισμού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ανάλυση της κατάθλιψης σε μεγαλύτερη ηλικία. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μεθόδους «ανάλυσης διαμεσολάβησης» για να εξετάσουν αν η βιολογική γήρανση λειτουργεί ως ενδιάμεσος μηχανισμός μεταξύ ύπνου και ψυχικής υγείας. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάζει άμεσα την κατάθλιψη, ενώ ο υπερβολικός ύπνος φαίνεται να δρα έμμεσα μέσω της γήρανσης συγκεκριμένων οργάνων.

Όπως υπογραμμίζουν οι επιστήμονες, τα ευρήματα αυτά δεν αποδεικνύουν απαραίτητα αιτιώδη σχέση, αλλά ενισχύουν την άποψη ότι ο ύπνος αποτελεί κρίσιμο και ρυθμιζόμενο παράγοντα για την υγεία και τη γήρανση, ανοίγοντας τον δρόμο για μελλοντικές παρεμβάσεις και θεραπείες.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 13 Μαϊου στο Nature.