Νιώθεις ότι έχεις «ορμονική ανισορροπία»; Ίσως η αιτία να βρίσκεται αλλού

Πιθανότατα έχετε χρησιμοποιήσει και εσείς αυτή τη φράση. Ίσως την έχετε αναφέρει στον γιατρό σας, ίσως την έχετε συζητήσει με μια φίλη σας ή ίσως την έχετε γράψει στη γραμμή αναζήτησης κάποια νύχτα που προσπαθούσατε να καταλάβετε γιατί νιώθετε σαν να έχετε αλλάξει και να μην αναγνωρίζετε τον εαυτό σας τον τελευταίο χρόνο ή τα τελευταία δύο χρόνια.

Τι είναι η ορμονική ανισορροπία

Είναι ένας όρος που συνδέεται έντονα με αυτό που αισθάνεστε. Περιγράφει μια πραγματική εμπειρία: την αίσθηση ότι κάτι μέσα στο σώμα σας έχει αλλάξει. Και παράλληλα έχει συμβάλει στη δημιουργία μιας τεράστιας αγοράς συμπληρωμάτων διατροφής πολλών δισεκατομμυρίων. Υπάρχει όμως ένα σημαντικό πρόβλημα: η «ορμονική ανισορροπία» δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση. Δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός, συγκεκριμένα διαγνωστικά κριτήρια ή ένας επίσημος διαγνωστικός κωδικός που να αντιστοιχεί σε αυτήν. Ουσιαστικά, περιγράφει ένα αποτέλεσμα — κάτι που συμβαίνει ως συνέπεια κάποιου άλλου παράγοντα — χωρίς όμως να προσδιορίζει ποιος είναι αυτός ο παράγοντας. Και αυτή η διαφορά έχει μεγαλύτερη σημασία από οποιοδήποτε συμπλήρωμα μπορεί να σας έχουν προτείνει.

ΥΓΕΙΑ + ΔΙΑΤΡΟΦΗ

6 επιδόρπια πλούσια σε πρωτεΐνη που θα ικανοποιήσουν την ανάγκη σου για γλυκό

Οι ορμόνες σας είναι πάντα αποτέλεσμα κάποιου άλλου παράγοντα

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πράγμα που πρέπει να κατανοήσετε σχετικά με την ορμονική υγεία. Οι ορμόνες σας δεν αποφάσισαν ξαφνικά να «χαλάσουν». Σχεδόν πάντα υπάρχει κάτι που βρίσκεται πιο ψηλά στην αλυσίδα και οδηγεί σε αυτή τη διαταραχή. Τα οιστρογόνα, η προγεστερόνη, η ινσουλίνη, η κορτιζόλη και οι θυρεοειδικές ορμόνες βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία μεταξύ τους, αλλά και με όλα τα υπόλοιπα συστήματα του οργανισμού σας. Όταν αυτή η επικοινωνία διαταράσσεται, συνήθως υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος.

Η προγεστερόνη, για παράδειγμα, μία από τις ορμόνες για τις οποίες εκφράζουν συχνά ανησυχία πολλοί άνθρωποι, συνήθως μειώνεται ως αποτέλεσμα κάποιου άλλου προβλήματος που βρίσκεται στη βάση της αλυσίδας. Αυτό μπορεί να είναι το χρόνιο στρες, η αστάθεια του σακχάρου στο αίμα ή η δυσκολία του οργανισμού να απομακρύνει σωστά τα οιστρογόνα.

Η ινσουλίνη, η ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο στο αίμα, δεν είναι ορμόνη του φύλου. Ωστόσο, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα πίσω από πολλά συμπτώματα που συχνά χαρακτηρίζονται ως «ορμονική ανισορροπία». Η κορτιζόλη, η βασική ορμόνη του στρες, μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή προγεστερόνης, να διαταράξει τον εμμηνορροϊκό κύκλο και να ενισχύσει τις φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό. Οι θυρεοειδικές ορμόνες ρυθμίζουν τον μεταβολισμό με τρόπους που μπορούν να μιμηθούν σχεδόν όλα τα συμπτώματα που συνδέονται με την «ορμονική ανισορροπία» και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαταραχές του θυρεοειδούς μπορεί να μην εντοπιστούν με τις βασικές εξετάσεις.

Όταν ο κύκλος σας γίνεται ακανόνιστος, αυτό είναι μια πληροφορία. Όταν το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο γίνεται έντονο, αυτό είναι μια πληροφορία. Όταν αισθάνεστε εξαντλημένοι με τρόπο που ο ύπνος δεν μπορεί να διορθώσει, αυτό είναι μια πληροφορία. Το σώμα σας δεν «έχει χαλάσει». Προσπαθεί να επικοινωνήσει μαζί σας και να σας δείξει ότι κάτι στο περιβάλλον του ή στον τρόπο λειτουργίας του χρειάζεται προσοχή.

Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τα συμπτώματά σας

Αν κάποιος σας έχει πει ότι έχετε «ορμονική ανισορροπία» - είτε πρόκειται για έναν επαγγελματία υγείας, έναν λογαριασμό ευεξίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ακόμη και τη δική σας αίσθηση ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά - ένας ή περισσότεροι από τους παρακάτω παράγοντες μπορεί να βρίσκονται πίσω από αυτό που συμβαίνει πραγματικά στον οργανισμό σας.

Χρόνια φλεγμονή

Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει την ορμονική επικοινωνία στο επίπεδο των υποδοχέων. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν οι ορμόνες παράγονται στις σωστές ποσότητες, η φλεγμονή μπορεί να εμποδίζει τα κύτταρα να τις «λαμβάνουν» και να τις χρησιμοποιούν αποτελεσματικά. Οι παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν τη φλεγμονή περιλαμβάνουν τη διατροφή, τη διαταραχή της εντερικής διαπερατότητας, την έκθεση σε περιβαλλοντικές χημικές ουσίες, τον ανεπαρκή ύπνο και το μη διαχειριζόμενο στρες. Η χρόνια φλεγμονή θεωρείται ένας από τους παράγοντες που συχνά δεν αναγνωρίζονται έγκαιρα, ενώ εμφανίζεται σε πολλές διαφορετικές ορμονικές διαταραχές.

Διαταραχές στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα

Η δυσλειτουργία στη ρύθμιση του σακχάρου, και ιδιαίτερα τα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης, μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις ορμόνες. Η υψηλή ινσουλίνη μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα τεστοστερόνης, να μειώσει την προγεστερόνη και να ενισχύσει τη φλεγμονώδη διαδικασία που αναφέρθηκε προηγουμένως. Η απογευματινή πτώση ενέργειας γύρω στις 3 το μεσημέρι, το άγχος που γίνεται πιο έντονο πριν από την περίοδο, η αϋπνία, το βάρος που συγκεντρώνεται γύρω από την κοιλιά και δυσκολεύεται να μειωθεί - όλα αυτά μπορεί να συνδέονται με τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Η σταθερότητα του σακχάρου μπορεί να μην είναι το πιο «εντυπωσιακό» κομμάτι της ορμονικής υγείας, όμως συχνά αποτελεί ένα από τα πρώτα κεφάλαια της ιστορίας.

Δυσλειτουργία του εντέρου

Η υγεία του εντέρου παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός επεξεργάζεται και απομακρύνει τα οιστρογόνα. Μια ομάδα βακτηρίων του εντέρου, γνωστή ως εντεροβίωμα των οιστρογόνων (estrobolome), συμμετέχει στον μεταβολισμό των οιστρογόνων που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί από τον οργανισμό και βοηθά στην αποβολή τους.

Όταν το μικροβίωμα του εντέρου διαταράσσεται εξαιτίας της χρήσης αντιβιοτικών, του χρόνιου στρες, μιας διατροφής χαμηλής ποιότητας ή της έκθεσης σε περιβαλλοντικές τοξίνες, τα πλεονάζοντα οιστρογόνα μπορεί να επιστρέψουν στην κυκλοφορία του αίματος αντί να απομακρυνθούν από τον οργανισμό. Αυτός είναι ένας σημαντικός μηχανισμός που μπορεί να συνδέεται με την υπεροιστρογοναιμία, τις έντονες περιόδους και την ανάπτυξη ινομυωμάτων. Η προσπάθεια να ρυθμίσετε τις ορμόνες σας χωρίς να ασχοληθείτε με την υγεία του εντέρου μοιάζει με το να προσπαθείτε να αδειάσετε μια μπανιέρα ενώ η βρύση συνεχίζει να τρέχει.

pexels

Δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA)

Η δυσλειτουργία του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων αποτελεί την επιστημονικά τεκμηριωμένη βάση πίσω από αυτό που συχνά αποκαλείται, με μη ακριβή όρο, «κόπωση των επινεφριδίων». Ο άξονας HPA είναι το σύστημα του οργανισμού που διαχειρίζεται την απόκριση στο στρες. Όταν αυτό το σύστημα βρίσκεται σε συνεχή ενεργοποίηση λόγω χρόνιου στρες, ο οργανισμός δίνει προτεραιότητα στην παραγωγή κορτιζόλης εις βάρος άλλων ορμονικών λειτουργιών. Το χρόνιο στρες μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον εμμηνορροϊκό κύκλο, τη διάθεση, τη λειτουργία του θυρεοειδούς, την ποιότητα του ύπνου και τα επίπεδα προγεστερόνης μέσω συγκεκριμένων φυσιολογικών μηχανισμών.

Δυσλειτουργία του θυρεοειδούς

Οι διαταραχές του θυρεοειδούς μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μην εντοπίζονται στην αρχική αξιολόγηση. Η μέτρηση μόνο της TSH, η οποία αποτελεί τη συνηθέστερη εξέταση που ζητείται, μπορεί να μην αποκαλύψει ορισμένες ήπιες ή πρώιμες διαταραχές του θυρεοειδούς που προκαλούν σημαντικά συμπτώματα. Ο υπολειτουργικός θυρεοειδής μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν πολύ με αυτά που συχνά αποδίδονται στην «ορμονική ανισορροπία», όπως: Κόπωση, αύξηση βάρους, τριχόπτωση, χαμηλή διάθεση, έντονη περίοδο, δυσκολία συγκέντρωσης και προβλήματα στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Αν έχετε αντιμετωπίσει τέτοια συμπτώματα και η μόνη εξέταση που έχει γίνει είναι η TSH, ίσως η αξιολόγηση να μην ήταν πλήρης.

Πώς μοιάζει μια προσέγγιση που αναζητά την πραγματική αιτία

Πολλές γυναίκες περνούν χρόνια ακούγοντας ότι τα συμπτώματά τους είναι φυσιολογικά, ότι οι ανησυχίες τους είναι υπερβολικές ή ότι οι εξετάσεις τους είναι «καλές». Όμως δεν ήταν όλα καλά. Τα συμπτώματα ήταν πραγματικά. Η εξάντληση από την προσπάθεια να αναζητήσετε μόνες σας πληροφορίες για την υγεία σας, επειδή αισθάνεστε ότι κανείς δεν προσπαθεί πραγματικά να βρει τι συμβαίνει, είναι επίσης πραγματική.

Η προσέγγιση της διατροφικής θεραπείας που εστιάζει στη ρίζα του προβλήματος ξεκινά από μια διαφορετική βάση: Ότι τα συμπτώματα αποτελούν πληροφορίες και αυτές οι πληροφορίες αξίζουν μια ουσιαστική διερεύνηση, όχι απλώς ένα γενικό πρωτόκολλο ή μια πρόταση για κάποιο συμπλήρωμα. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η διαδικασία ξεκινά με έναν ολοκληρωμένο έλεγχο και τις κατάλληλες εξετάσεις, ώστε να γίνει κατανοητό τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στο σώμα σας. Στη συνέχεια, δημιουργείται ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής, τρόπου ζωής και, όπου χρειάζεται, συμπληρωμάτων, βασισμένο στα δικά σας αποτελέσματα και στις δικές σας ανάγκες. Και κυρίως, πρόκειται για μια διαδικασία που εξελίσσεται με τον χρόνο, με συνεχή παρακολούθηση και προσαρμογές, αντί για μια γρήγορη «επανεκκίνηση» 30 ημερών και την προσδοκία ότι όλα θα λυθούν άμεσα.

Δεν υπάρχει μία λύση που ταιριάζει σε όλους

Όταν κάποιος αντιμετωπίζει συμπτώματα που αποδίδει σε «ορμονική ανισορροπία», είναι σημαντικό να θυμάται ότι οι ορμόνες δεν λειτουργούν απομονωμένα. Το ορμονικό σύστημα επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: τη διατροφή, την ποιότητα του ύπνου, τα επίπεδα στρες, τη λειτουργία του εντέρου, τη φυσική δραστηριότητα, τον μεταβολισμό και τη συνολική κατάσταση της υγείας. Γι’ αυτό και μια προσέγγιση που βασίζεται μόνο σε ένα συμπλήρωμα ή σε μια γενική συμβουλή χωρίς να εξετάζεται η αιτία μπορεί να μην αντιμετωπίζει το πραγματικό πρόβλημα.

Η ουσιαστική διερεύνηση σημαίνει να εξετάζεται η συνολική εικόνα: ποια συμπτώματα υπάρχουν, πότε εμφανίστηκαν, πώς επηρεάζουν την καθημερινότητα και ποιοι παράγοντες μπορεί να συμβάλλουν σε αυτά.

Τα συμπτώματα είναι μηνύματα από το σώμα σας

Αν αντιμετωπίζετε συμπτώματα που σας κάνουν να αισθάνεστε ότι δεν είστε ο εαυτός σας — όπως ανεξήγητη κόπωση, αλλαγές στον κύκλο, διαταραχές ύπνου, αλλαγές στη διάθεση, δυσκολία στη διαχείριση του βάρους ή άλλες σωματικές αλλαγές — αυτά αξίζουν προσοχή. Δεν σημαίνει ότι το σώμα σας «δεν λειτουργεί σωστά». Σημαίνει ότι προσπαθεί να σας δώσει πληροφορίες. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να καλύψετε ένα σύμπτωμα, αλλά να κατανοήσετε τι προσπαθεί να σας δείξει ο οργανισμός σας και ποιοι παράγοντες μπορεί να βρίσκονται πίσω από αυτό.

Αν νιώθετε ότι αντιμετωπίζετε ορμονικά συμπτώματα και ότι βρίσκεστε συνεχώς στον ίδιο κύκλο αναζήτησης χωρίς απαντήσεις, αυτό δεν σημαίνει ότι το σώμα σας έχει «χαλάσει». Σημαίνει ότι ίσως δεν έχετε ακόμη το σωστό πλαίσιο για να κατανοήσετε τι πραγματικά οδηγεί σε αυτές τις αλλαγές.