5 σημάδια ότι καταπιέζεις πολύ τα παιδιά σου, σύμφωνα με ψυχολόγο του Harvard
JTeam
17 Ιανουαρίου 2026
Η καταπίεση στην ανατροφή ενός παιδιού μπορεί να μεταμφιέζεται σε υπερπροστατευτικότητα. Σκέψου, είναι η κλασική εικόνα που βλέπουμε καθημερινά: Ένα παιδί δυσκολεύεται με μια εργασία ή νιώθει αναστατωμένο για κάτι που συνέβη στο σχολείο. Πριν καν προλάβει να ολοκληρώσει τη φράση του, ένας γονιός που ίσως το «καταπιέζει» χωρίς να το καταλαβαίνει, θα ορμήσει αμέσως πάνω του με έτοιμες λύσεις. Στο μυαλό του, αυτό σημαίνει «καλός γονέας». Θέλει να προστατέψει και να διευκολύνει το παιδί του.
Ωστόσο, όταν αυτή η διάσωση γίνεται ρουτίνα, άθελά του ένας γονέας μπορεί να υπονομεύσει τις δεξιότητες που χρειάζονται τα παιδιά του για να χτίσουν αυτοπεποίθηση. Η ανατροφή παιδιών και η ανθεκτικότητα είναι δύο έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες, αλλά η ισορροπία είναι λεπτή. Η Dr. Meredith Elkins, κλινική ψυχολόγος στην Ιατρική Σχολή του Harvard, προειδοποιεί ότι η υπερβολική εμπλοκή (overparenting) στέλνει ένα επικίνδυνο μήνυμα στα παιδιά: Ότι ο κόσμος είναι μη ασφαλής και ότι τα ίδια δεν μπορούν να τα καταφέρουν χωρίς εσάς. Η υπερπροστασία πηγάζει από αγάπη, ναι, αλλά καταλήγει να τροφοδοτεί το άγχος που θέλουμε να προλάβουμε.
Σε άρθρο της στο CNBC, η ειδικός αποκαλύπτει τα 5 σημάδια που δείχνουν ότι ίσως ένας γονέας το παρακάνει με την προστασία του παιδιού του, αρά το καταπιέζει. Μήπως κάνεις κι εσύ τα παρακάτω;
Επιλύεις τα προβλήματα πριν καν δοκιμάσουν εκείνα
Πολλοί γονείς παρεμβαίνουν ενστικτωδώς: Διαπραγματεύονται με δασκάλους, μεσολαβούν σε καβγάδες με φίλους ή αλλάζουν το πρόγραμμα της οικογένειας για να γλιτώσουν το παιδί από μια μικρή δυσφορία. Το πρόβλημα: Τα παιδιά δεν μπορούν να γίνουν ικανοί λύτες προβλημάτων αν δεν τους δοθεί η ευκαιρία να σκοντάψουν, να προσπαθήσουν και τελικά να πετύχουν μόνα τους. Τι να κάνετε: Αντί για λύση, ρώτησε: «Εσύ τι πιστεύεις ότι θα μπορούσες να δοκιμάσεις»
Προσπαθείς να τα «θωρακίσεις» από αρνητικά συναισθήματα
Υπάρχει μια λανθασμένη αντίληψη ότι το άγχος, η θλίψη ή η απογοήτευση είναι «επιβλαβή» για την ανάπτυξη. Έτσι, καταφεύγουμε σε συνεχείς διαβεβαιώσεις ή αντιπερισπασμούς: «Μην κλαις, πάμε να πάρουμε ένα παγωτό!». Τα δύσκολα συναισθήματα είναι μέρος της ζωής, όμως. Η ψυχική ανθεκτικότητα χτίζεται όταν το παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται τον πόνο, όχι να τον αποφεύγει.
Τα αντιμετωπίζεις το ως «εύθραυστα» και όχι ως ικανά
Ένα κρυφό σημάδι υπερπροστασίας είναι όταν χαμηλώνουμε τον πήχη επειδή φοβόμαστε ότι το παιδί «δεν αντέχει». Το απαλλάσσουμε από υποχρεώσεις ή φιλτράρουμε κάθε αρνητική κριτική για να μην πληγωθεί. Αυτή η στάση διδάσκει στο παιδί να βλέπει τον εαυτό του ως αδύναμο. Όμως, αυτό που πρέπει να κάνεις είναι: Να αναρωτηθείς αν οι προσδοκίες σου ταιριάζουν με την ηλικία του. Η πρόκληση που αντιμετωπίζει είναι όντως επικίνδυνη ή απλώς άβολη;
Εστιάζεις στο αποτέλεσμα και όχι στη διαδικασία
Στην υπερπροστατευτική ανατροφή, ο στόχος είναι συχνά η «εγγυημένη επιτυχία» (π.χ. ο καλός βαθμός, η νίκη στον αγώνα) και όχι η μάθηση μέσα από το λάθος. Η πραγματική ωριμότητα, ωστόσο, έρχεται όταν τα πράγματα δεν πάνε βάσει σχεδίου και το παιδί καλείται να προσαρμοστεί. Άφησε τα παιδιά να κάνουν λάθη.
Οι δικές σου ανησυχίες καθοδηγούν τις πράξεις σου
Συχνά, η υπερπροστασία δεν αφορά τα ίδια τα παιδιά, αλλά το δικό μας άγχος. Φοβόμαστε την κριτική των άλλων γονιών ή την πιθανή αποτυχία του παιδιού μας στο μέλλον. Το αποτέλεσμα; Τα παιδιά εισπράττουν αυτήν την έλλειψη εμπιστοσύνης και αρχίζουν να αμφιβάλλουν για τις δικές τους ικανότητες.